برخی از افراد در روزهای سخت و دشوار رو به مصرف الکل می آورند تا سختی روز را فراموش کنند یا پشت سر بگذارند. با این حال باید بدانید که مصرف زیاد نوشیدنی های الکلی باعث ایجاد اضطراب می شود. بنابراین باید به روابط بین مصرف الکل و اضطراب آگاه باشید تا درگیر اختلالات اضطرابی نشوید.

به خاطر داشته باشید که مصرف مشروبات الکلی در دین اسلام منع شده است و نه تنها باعث اضطراب می شود بلکه مشکلات دیگری را نیز به همراه دارد که می توانید در مقالات دیگر در مورد آن ها آگاهی های لازم را کسب کنید.

در ابتدا باید از علائم اعتیاد به نوشیدنی های الکلی آگاه شوید تا بتوانید اضطراب خود را کنترل کنید:

علائم اعتیاد به الکل

در ابتدا باید توجه داشته باشید که ممکن است برخی از علائم زیر را تجربه کنید اما این بدین معنی نیست که به مصرف الکل اعتیاد دارید. علائم جسمانی اعتیاد به مشروبات الکلی می تواند شامل موارد زیر باشد:

• سردرد
• اختلال خواب
• تکان دادن دست و پا
• تغییرات خلق و خوی
• تحریک پذیری و عصبانیت
• حالت تهوع یا استفراغ
• کمبود آب بدن
• نیاز به نوشیدن الکل به طور روزانه
• اضطراب

اعتیاد به الکل همچنین ممکن است شامل رفتارهای خاصی مانند پنهان کردن مشروبات الکلی، عدم توانایی در ترک، مصرف الکل حتی در محل کار.

سوالات زیر را از خود بپرسید تا متوجه شوید چه میزان به مصرف الکل وابسته هستید:

• آیا برای فراموش کردن مشکلاتم از مصرف الکل استفاده می کنم؟
• آیا برای جلوگیری از احساسات بد از الکل استفاده می کنم؟
• آیا بدون الکل هم می توانم خوش بگذرانم؟
• آیا تاکنون کسی به من گفته است که باید مصرف الکل را محدود کنم؟

در این مرحله باید با علائم اضطراب آشنا شوید.

شناسایی علائم اضطراب

بر خلاف تصور بسیاری از افراد اضطراب بخش طبیعی زندگی بوده و پاسخ طبیعی بدن به موقعیت های استرس زا است. اما اختلالات اضطرابی امری فراتر از اضطراب عادی می باشد و به مرور زمان بدتر می شود. بنابراین بهتر است در ابتدا علائم اضطراب را بررسی کنیم:

• بی قراری
• خستگی
• تحریک پذیری و عصبانیت
• ناتوانی در تمرکز
• بالا رفتن ضربان قلب
• افزایش سرعت تنفس
• تنش عضلانی
• تعریق
• تشنج
• مشکل گوارشی
• ناتوانی در خوابیدن

الکل چگونه سطح اضطراب را افزایش می دهد؟

نوشیدن زیاد باعث ایجاد تغییرات فیزیولوژیکی در مغز می شود. با گذشت زمان، مصرف بیش از حد الکل می تواند منجر به از دست دادن حافظه و حتی آسیب مغزی شود (به خصوص اگر باعث مشکلات دیگری مانند آسیب کبدی شود). این مسائل می تواند اضطراب بیشتری ایجاد کند.

الکل باعث تغییر سطح سروتونین و سایر انتقال دهنده های عصبی در مغز می شود که می تواند اضطراب را بدتر کند. در حقیقت، ممکن است بعد از از ترک الکل، اضطراب بیشتری داشته باشید. اضطراب ناشی از الکل می تواند چندین ساعت یا حتی یک روز کامل پس از نوشیدن ادامه پیدا کند.

حدود 20 درصد از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی نیز از وابستگی به الکل رنج می برند. نحوه پردازش الکل در بدن نیز می تواند تأثیر مستقیمی بر روحیه شما بگذارد. ممکن است در کوتاه مدت احساس کنید که الکل درمان اضطراب می باشد و به شما آرامش می دهد ولی به مرور متوجه می شوید که به الکل وابسته شده اید و علائم اضطراب شما تشدید یافته است.

مصرف نوشیدنی های الکلی تعادل مواد شیمیایی و فرایندهای مغز را بر هم می زند. احساس آرامشی که هنگام نوشیدن اولین نوشیدنی خود تجربه می کنید به دلیل تغییرات شیمیایی الکل در مغز شما است که به مرور کاهش می یابد بنابراین نباید برای درمان اضطراب خود به آن تکیه کنید.

مصرف الکل و حملات هراس

نوشیدن الکل همچنین می تواند باعث حملات هراس شود. متاسفانه حملات هراس منظم ناشی از الکل یک مسئله جدی می باشد که باید به آن توجه کرد.

اگر پس از مصرف الکل احساس می کنید که دچار پانیک اتک و حملات هراس می شوید بهتر است که مصرف الکل را با کمک روانشناس محدود و در نهایت قطع کنید. به خاطر داشته باشید که مصرف الکل در دین اسلام ممنوع می باشد و به شدت نفی شده است و این نفی به دلیل همین مشکلات می باشد که مصرف الکل به همراه دارد.

تغییر شیوه زندگی درمانی برای اختلال استفاده از الکل

در اینجا برخی از تغییراتی در سبک زندگی ذکر شده است که به ترک مصرف مشروبات الکلی کمک می کند:

• شناسایی عوامل محرک( مانند مهمانی، اضطراب و غیره)
• اجتناب از مصرف الکل در هنگام ناراحتی یا استرس
• پیدا کردن یک ورزش لذت بخش
• صحبت با دوستان و خانواده
• حذف الکل از خانه یا محل کار
• یک رژیم غذایی سالم
• حضور در گروه های پشتیبانی که به صورت گروهی برگزار می شوند.
• یادگیری یک روش برای آرام شدن

درمان اضطراب

روش های زیر جزو تکنیک های کنترل اضطراب می باشند و به شما کمک می کنند تا اضطراب خود را مدیریت کنید، البته به خاطر داشته باشید که اضطراب می تواند درجات متفاوتی داشته باشد و اضطراب شدید تنها زیر نظر روانشناس و مشاور امکان پذیر است:

• حداقل هفته ای دو یا سه بار ورزش کنید، برای ورزش می توانید در باشگاه ثبت نام کنید.
• تکنیک های ریلکسیشن، این تکنیک ها به شما کمک می کند تا آرامش خود را در شرایط خاص حفظ کنید و اضطراب خود را مدیریت کنید.
• از مسائلی که باعث ایجاد اضطراب شما می شوند دوری کنید و سعی کنید افرادی را نزدیک خودتان نگه دارید که به شما احساس آرامش و شادی می دهند.
• سعی کنید نگرش مثبتی نسبت به زندگی داشته باشید و نکات منفی و مثبت زندگی را در کنار هم ببینید.
• سعی کنید نفس عمیق را در طول روز تمرین کنید با این کار هنگام اضطراب می توانید تنفس خود را مدیریت کنید.
• خواب کافی داشته باشید، خواب تاثیر بسیار زیادی بر اضطراب دارد بنابراین سعی کنید یک برنامه خواب ثابت داشته باشید و پیش از خواب از وسایل الکترونیکی استفاده نکنید تا خواب بهتری داشته باشید.
• در طول روز از مصرف مواد مخدر، الکل و نوشیدنی های کافئین دار خودداری کنید تا خواب بهتری داشته باشید.
• با دیگران صحبت کنید و سعی کنید گروهی از دوستی داشته باشید که بتوانید آزادانه با آن ها در مورد مشکلات خود صحبت کنید.
• مشاور، بهترین راه برای کنترل و کاهش اضطراب مراجعه به مشاور می باشد. روانشناس یا مشاور می تواند با بررسی و ریشه یابی اضطراب شما این اختلال را درمان کنند.

منبع : آیا نوشیدن الکل باعث کاهش اضطراب می شود؟

وسواس عموما فکر یا عمل آزاردهنده ای است که فرد توان کنترل آن را ندارد. وسواس فکری جنسی نیز شامل افکاری می شود که محتوای جنسی دارند و به صورت مکرر در ذهن فرد مرور می شوند به طوری که فرد در بسیاری از مواقع درمانده و خسته می شود و از گرایش جنسی و فعالیت جنسی خود لذت نمی برد.

قبل از پرداختن به وسواس فکری جنسی، نیاز است که برای فهم و درک  بهتر موضوع توضیح مختصری در مورد اختلال وسواس شرح دهیم و بعد اختصاصا به مفهوم وسواس فکری جنسی بپردازیم.

اختلال وسواس

اختلالات وسواسی اصطلاحا به اختلال وسواس فکری – عملی یا OCD معروف است.

در این اختلال، فرد افکار خاصی را به طور مکرر تجربه می کند که به آن ها وسواس فکری یا obsession می گویند یا اینکه نیاز به انجام مکرر اعمالی خاص، در فرد احساس می شود که به آن ها compulsions یا وسواس عملی می گویند.

وسواس های فکری گاه به تنهایی بروز می یابند و گاهی نیز افکار و اعمال وسواسی همراه با یکدیگر بروز پیدا می کنند. به اینصورت که فرد افکار وسواسی آزاردهنده را به طور مکرر در ذهن تجربه می کند و در حین تجربه این افکار دچار اضطراب و تنش می شود و برای اینکه از استرس و اضطراب ناشی از افکار وسواسی خلاصی یابد، دست به انجام اعمال وسواسی می زند.

برای مثال فرد مدام نسبت به بستن شیر گاز یا قفل در ماشین شک می کند و مدام این فکر را در ذهن می پروراند که مبادا شیر گاز را نبسته باشد یا در ماشین را قفل نکرده باشد، در این حالت فرد برای اینکه بتواند اضطراب و استرس درونی خود را کاهش دهد مدام شیر گاز و قفل ماشین را چک می کند.

انواع وسواس

وسواس می توانند انواع مختلفی داشته باشند:

• وسواس شست و شو

شستن دست ها بیش از حد معمول یا به روشی خاص، مثلا 7 بار شستن دست ها

تمیز کردن و نظافت بیش از حد وسایل منزل یا ماشین

داشتن قواعد خاص برای مسواک زدن، دوش گرفتن یا دستشویی رفتن

• وسواس مذهبی

انجام دادن اعمال مذهبی به شیوه ای خاص

• وسواس تکرار

تکرار حرکات بدنی (مثال ضربه زدن با انگشت، چشمک زدن، تکان دادن سر و غیره )

تکرار فعالیت های روزمره (مثلا قبل از غذا خوردن یکبار قاشق را بالا، پایین کردن)

نکته: دقت کنید که وسواس تکرار را با اختلال تیک اشتباه نگیرید، در اختلال تیک فرد به صورت غیر ارادی و ناآگاهانه رفتاری را انجام می دهد، اما در وسواس تکرار فرد  به صورت کاملا آگاهانه و مکرر این اعمال را انجام می دهد چون تصور می کند اگر این کارها را انجام ندهد حتما اتفاق بدی می افتد و یا نظم زندگی او به هم می ریزد.

• وسواس احتکار

جمع کردن و انباشتن وسایل غیر کاربردی و آسیب دیده  به صورت افراطی، با این هدف که یک روزی این وسایل به درد می خورند، محل زندگی افرادی که اختلال احتکار دارند معمولا بسیار به هم ریخته است و معمولا اطرافیان و خانواده فرد شاکی هستند و گاهی از این امر شکایت می کنند که ما حس می کنیم در انبار یا آشغال دانی زندگی می کنیم.

• وسواس چک کردن

چک کردن مداوم وضعیت جسمانی از طریق آزمایشات پزشکی مختلف

زنگ زدن مداوم به عزیزان به منظور اطمینان از سلامتی آن ها

چک کردن مداوم شیر گاز، قفل در و پنجره ها و غیره به منظور جلوگیری از بروز اتفاق

• وسواس تقارن و نظم

استفاده از اصول خاص برای قرار دادن اشیا و لباس ها بر سر جای خودشان بر اساس رنگ، تقارن و غیره

• وسواس آلودگی و وسواس نجسی و پاکی

انزجار از ادرار و مدفوع خود به سبب آلودگی و نجاست

ترس از آلاینده های محیطی

• ترس از دست دادن کنترل خود

نگرانی بابت آسیب رساندن به خود، عزیزان و اطرافیان

نگرانی و ترس بابت توهین کردن و بی احترامی به دیگران در حضور جمع

ترس از دزدیدن اشیا

• وسواس جنسی

افکار یا تصاویر جنسی ممنوعه

افکار یا تخیلات جنسی در مورد دیگران

افکار یا تصاویر جنسی درباره کودکان یا نزدیکان

افکار آزاردهنده در مورد رفتار خشونت آمیز جنسی با دیگران

به طور کلی، وسواس ها می توانند بسیار گسترده باشند، طبیعتا اشاره به همه آن ها و توضیح در مورد همه آن ها در این مقاله ممکن نیست اما همانطور که پیش تر اشاره کردیم وسواس، هر فکر مکرر و آزاردهنده و هر عمل غیر قابل کنترلی را که بسیار هم وقت گیر و زمانبر هستند را شامل می شود.

وسواس فکری جنسی نیز از این قاعده مستثنی نیست، در وسواس فکری فرد به شدت از افکار ذهنی خود رنج می برد، مدام تلاش می کند آن ها را کنترل کند و از آن ها اجتناب کند اما موفق نمی شود، فردی که وسواس فکری جنسی را تجربه می کند در بسیاری از مواقع احساس گناه و انزجار از خود می کند.

در ادامه در مورد وسواس فکری جنسی بیشتر توضیح می دهیم:

• نکند در حین رابطه جنسی، کثیف یا بیمار شوم؟
• اگر ملحفه و رخت خواب کثیف شود چه؟
• باید بعد از تمام شدن رابطه، فورا به حمام بروم.
• طبق اصول رابطه مان را پیش نبردیم حالا باید چه کنم؟
• نباید با همسرم رابطه برقرار می کردم، اگر فردا خواب بمانم و در محل کارم دیر حاضر شوم چه؟
• اگر به آن پسر بچه تجاوز کنم چه اتفاقی می افتد؟
• اگر به همسرم خیانت کنم لایق زندگی نیستم.

این ها افکاری است که یک فرد وسواس فکری جنسی مدام در ذهن خود تکرار می کند.

افکار وسواسی جنسی می توانند به صورت تمایلات یا تصویرهایی در مورد جنس مخالف باشند.

مثلا فرد مدام محارم خودش را به صورت عریان تصور می کند و یا اینکه برقراری رابطه جنسی با آن ها را برای خود متصور می شود. طبیعی است که در صورت مرور چنین افکاری، فرد به شدت احساس گناه و عذاب وجدان را تجربه می کند و برای رهایی از این افکار سعی می کند از راهبردهای اجتنابی استفاده کند، به اینصورت که از ارتباط با اعضای خانواده خود اجتناب می کند و برای این کار خودش را در اتاق حبس می کند یا مدت طولانی را در بیرون از منزل سپری می کند، این فرد ممکن است مدام استغفار کند و خودش را مستحق مجازات های سخت بداند.

مورد دیگر می تواند نگرانی فرد نسبت به گرایش جنسی خود باشد، به اینصورت که فرد مدام نگران این مسئله است که نکند هم جنس گرا باشد، این فکر در شرایطی است که فرد هیچگونه تمایلات هم جنس گرانه در درون خود احساس نمی کند و فقط ترس از این موضوع است که ذهنش را درگیر کرده است. چنین فردی با کوچکترین نشانه ای مهر تاییدی بر افکار خود می زند، به اینصورت که اگر در استخر یا باشگاه، فردی هم جنس خودش را ببنید و نظرش برای لحظه ای به سمت آن فرد جلب شود و نگاهش کند، چنین رفتاری را نوعی گرایش جنسی به هم جنس خود قلمداد می کند. این فرد ممکن است مدام با مراجعه به پزشک، گرایش جنسی خودش را مورد بررسی قرار دهد.

خانم یا آقایی که بدون اینکه رابطه جنسی فراتر از رابطه زناشویی با همسرش داشته باشد، مدام ترس از این دارد که به همسرش خیانت کند، چنین فردی ممکن است به شدت از هر گونه ارتباطی با جنس مخالف خودداری کند، به اینصورت که حتی از صحبت کردن و ارتباط چشمی با همکاران جنس مخالف خود نیز، خودداری می کند.

نگرانی در مورد انواع بیماری های مراقبتی و جنسی نیز از جمله وسواس های فکری جنسی است.

فردی که مدام از ترس اینکه نکند به بچه ای از نظر جنسی آسیب وارد کند و به او تجاوز کند، نمونه ای از یک فرد مبتلا به وسواس فکری جنسی است.

افکار وسواسی مربوط به تمیزی و پاکی نیز از جمله موارد شایع در اختلال وسواس فکری جنسی است. اجتناب از رابطه جنسی و احساس چندش باعث می شود که فرد از برقراری رابطه جنسی اجتناب کند. این اجتناب کردن می تواند دامنه وسیعی از لمس کردن بدن یا تماس ترشحات بدن را شامل شود.

معیارهای لازم برای تشخیص اختلال وسواس فکری جنسی

• تکرار شونده در یک تم و محتوای خاص
• عدم کنترل و مقامت فرد در برابر افکار مزاحم
• وقت گیر و زمانبر بودن افکار و اعمال مربوط به آن
• خستگی پذیر افکار و اعمال، به طوری که انرژی زیادی از فرد بگیرد.
• اخلال در تمام فعالیت های اجتماعی، فعالیت های شغلی، روابط خانوادگی و دوستی فرد

آیا وسواس فکری جنسی همان خیالپردازی جنسی است؟

نکته حائز اهمیت این است که وسواس های فکری جنسی با خیالپردازی های جنسی تفاوت دارند و نباید به اشتباه این دو را باهم یکی بدانیم.

در خیالپردازی جنسی، فرد از افکار خود لذت می برد و حتی ممکن است تمایل داشته باشد که این افکار به واقعیت بپیوندند اما در وسواس فکری جنسی، مرور افکار در ذهن فرد آزاردهنده است و فرد مبتلا به وسواس فکری جنسی، از این مسئله که روزی افکارش به واقعیت بپیوندد به شدت هراسان است.

در واقع می توانیم بگوییم که خیالپردازی های جنسی خوشایند و وسواس های فکری جنسی ناخوشایند هستند.

تاثیر وسواس فکری جنسی بر عملکرد جنسی

عملکرد جنسی سالم، بخش مهمی از تجارب انسان محسوب می شود. در حقیقت یک مشخصه عملکرد روانی سالم، وضعیت جنسی بهنجار می باشد. متاسفانه نتایج تحقیقات نشان می دهد که وسواس های فکری جنسی تاثیر منفی بسیار زیادی بر عملکرد جنسی افراد دارند و رضایت جنسی و کیفیت رابطه زناشویی را کاهش می دهند.

افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری جنسی، احساس نیاز افراطی به کنترل افکارشان را دارند در حالی که لازمه ارگارسم این است که فرد خودش و ذهنش را رها کند، اما در بیماران مبتلا به این اختلال چنین اتفاقی نمی افتد و کاملا بدیهی است که که افراد مبتلا به این اختلال دچار اختلال عملکرد جنسی شوند و از رابطه جنسی خود رضایت نداشته باشند.

همچنین به نظر می رسد که این بیماران به اندازه کافی احساس آرمیدگی ندارند و همین عامل باعث می شود که این افراد نتوانند به اندازه کافی در رابطه جنسی فعال باشند و این حواس پرتی هنگام فعالیت جنسی با برانگیختگی جنسی تداخل پیدا می کند.

به طور کلی می توان گفت اجتنابی که در بیماران مبتلا به وسواس فکری جنسی وجود دارد، بر روی عملکرد جنسی آن ها تاثیر می گذارد و موجب کاهش میل جنسی می شود.

درمان وسواس فکری جنسی

در گذشته چنین تصور می شد که اختلالات وسواسی درمان پذیر نیستند و یا نسبت به درمان مقاومت بالایی دارند اما امروزه می دانیم که می توانیم با استفاده از روش های درمانی مختلف، این اختلالات را درمان کنیم.

در بسیاری از مواقع برای شروع درمان وسواس به منظور کنترل نشانه های این اختلال، ابتدا از دارو درمانی استفاده می شود و بعد درمان های شناختی – رفتاری و همچنین هیپنو تراپی می تواند در بهبود این بیماری موثر باشد.

در بحث درمان وسواس فکری جنسی به طور اختصاصی دو مسئله حائز اهمیت است. گرایش و پاتولوژی.

زمانی که وسواس فقط به صورت نوعی گرایش باشد در چنین صورتی تنها با مراجعه به سکس تراپیست و انجام هیپنوتیزم و درمان شناختی – رفتاری می توان آن را درمان کرد، اما اگر میزان اختلال فرد شدید باشد و علت بروز اختلال مشکلات هورمونی باشد بهتر است که درمان ابتدا توسط روانپزشک و بوسیله دارو درمانی شروع شود نه سکس تراپیست.

نکته حائز اهمیت این است که برای شروع درمان هر اختلالی پذیرش فرد بیمار به وجود اختلال لازم و ضروری است، مشکلی که اکثر بیماران وسواسی دارند این است که در اکثر مواقع نمی پذیرند که بیمار هستند و به همین دلیل حاضر به مراجعه به روان درمانگر برای شروع درمان نمی شوند، که البته به همین دلیل است که برخی معتقدند که وسواس به سختی درمان می شود، اما اگر سعی کنید با فرد بیمار به صورت منطقی صحبت کنید و او را توجیه کنید که مشکل او بیماری نیست بلکه یک نوع گرایش دارد که این گرایش باعث مختل شدن زندگی اش شده، احتمال اینکه بتوانید موافقت فرد را برای مراجعه به روان درمانگر جلب کنید بیشتر است.

برای دریافت مشاوره در زمینه وسواس فکری جنسی می توانید به مشاوران متخصص و مجرب مرکز مشاوره ستاره ایرانیان مراجعه کنید و از خدمات روانشناختی منحصر بفرد این مرکز استفاده کنید.

منبع : شناسایی و درمان وسواس فکری جنسی از نظر روانشناسی

زندگی مشترک در کنار همه مزیت هایی که دارد، دارای فراز و نشیب های زیادی است و زن و مرد در طول زندگی مشترک ممکن است با چالش های زیادی رو برو شوند که اگر نحوه گفت و گوی مسالمت آمیز و حل این چالش ها را بلد نباشند، با مشکلات زیادی برخورد خواهند کرد. یکی از این چالش ها همسر ولخرج می باشد که در این مقاله به طور کامل به آن پرداخته شده است.

البته مهمترین اقدام برای داشتن یک زندگی مشترک موفق و لذت بخش، پیشگیری از بروز مشکل است. پیشگیری از بروز مشکلات از طریق تلاش برای کسب شناخت مطلوب و صحبت درباره شباهت ها و تفاوت ها، قبل از ازدواج صورت می پذیرد.

زن و مرد اگر در دوران قبل از ازدواج، زمانی را برای تعامل و گفت و گو و کسب شناخت یکدیگر اختصاص بدهند، احتمال اینکه در زندگی مشترکشان به مشکل بخورند کمتر است، اما تصور کنید که زن و مرد بدون شناخت قبلی با یکدیگر زندگی مشترکشان را شروع کنند و تلاش کنند که در حین شروع زندگی مشترک همدیگر را بشناسند، طبیعی است که در چنین شرایطی زن و مرد در کمال تعجب با خصوصیاتی از یکدیگر آشنا می شوند که هیچ آمادگی برای برخورد با آن را نداشته اند.

یکی از مشکلاتی که ممکن است آقایان بعد از ازدواج با آن روبرو شوند، ولخرج بودن همسرشان است، ولخرج بودن همسر مشکلی است که بسیاری از آقایان از آن شکایت می کنند و گاهی با حالت درماندگی می گویند که نمی دانیم با همسرمان چه کنیم. اگر طبق خواسته همسرمان پیش برویم بعد از مدتی ورشکست می شویم و اگر طبق خواسته اش پیش نرویم مدام در خانه جر و بحث و دعوا داریم. طبیعی است که در چنین حالتی فرد بسیار درمانده و ناامید می شود.

ما در این مقاله قصد داریم در مورد همسر ولخرج با تمرکز با زن ولخرج صحبت کنیم تا ضمن بررسی این موضوع بتوانیم راه حل های مناسب را به شما ارائه دهیم.

ولخرجی چیست؟

ولخرجی رفتاری خودخواهانه است و شامل هزینه هایی می شود که توجهی به اولویت ها و نیازهای اصلی خانواده در آن به چشم نمی خورد.

ولخرجی با دست و دلبازی تفاوت دارد. فرد ولخرج برای هزینه های خود چهارچوب و محدودیتی ندارد و پولش را در جای مناسبی خرج نمی کند، اما یک فرد دست و دلباز بر طبق “باید و نباید ها” هزینه می کند، یعنی این هزینه باید در جای خود صرف شود و اسرافی هم نباید در کار باشد، من باید پس انداز کنم اما نیازهای اصلی من نباید نادیده گرفته شود.

فرد ولخرج زمانی که چیزی را می خرد ممکن است نیازی به آن نداشته باشد، مثلا فرد چند دست مانتو و کیف و کفش به تازگی خریده است و نیازی به خرید لباس جدید ندارد اما با این وجود مدام در حال خرید است اما در دست و دلبازی، فرد با یک نیاز واقعی مواجه است و فرد بر اساس نیازش است که چند دست لباس را می خرد.

ولخرجی می تواند ناشی از عدم مدیریت اقتصادی باشد و به خانواده آسیب برساند اما دست و دلبازی می تواند نوعی مدیریت اقتصادی درست باشد که می تواند در بنیان خانواده به صورت مثبت تاثیر گذار باشد.

علت ولخرج بودن فرد

گاهی ولخرجی ناشی از یک عقده روانی و عدم ارضای نیازهای روانشناختی در دوران کودکی است. یعنی عدم توجه پدر و مادر به نیازهای کودک باعث شده است که فرد در بزرگسالی برای جبران عدم ارضای نیازهایش به صورت افراطی و بدون برنامه ریزی پول هایش را خرج کند.

گاهی وقت ها هم ولخرجی رنگ و بوی عادت دارد و چون فرد در محیط خانواده اش با این شیوه هزینه کردن بزرگ شده است، عادت به ولخرجی کرده است و در واقع مدیریت اقتصادی را آموزش ندیده است.

فخر فروشی و تلاش برای جلب توجه دیگران نیز، می تواند یکی از دلایل ولخرجی باشد.

از دیگر دلایل ولخرجی نیز می تواند عوامل زیر باشد:

• خودخواهی
• چشم و هم چشمی
• عدم آینده نگری
• محیط اجتماعی، خانوادگی و گروه دوستان
• عدم آگاهی در مورد وضعیت اقتصادی جامعه
• نداشتن برنامه ریزی و عدم هدف گذاری در رسیدن به برنامه های آینده
• مدیریت مالی ضعیف
• لذت نبردن از خرید

شاید ولخرج بودن تا زمانی که فرد مجرد است خیلی مشکل ساز نباشد، هر چند که در دوران مجردی نیز می تواند مسیر پیشرفت اقتصادی فرد را به تعویق بیندازد اما چون در دوران مجردی، فرد مستقل است و رفتارهای او بیشتر از هر کس به خودش آسیب می زند نه به شخص دیگر، آسیب های آن خیلی به چشم نمی خورد، اما زمانی که فرد ازدواج می کند و در نحوه خرج کردن با همسر خود تفاهم ندارد، مشکلات بسیاری بین زن و مرد به دلیل ولخرج بودن زن، بوجود می آید.

به همین دلیل بهترین کار برای بوجود آمدن چنین مشکلی این است که زن و مرد در مراحل آشنایی در مورد این مسئله صحبت کنند و در واقع از بوجود آمدن چنین مشکلی پیشگیری کنند.

راه های پیشگیری از بوجود آمدن اختلافات اقتصادی بین زن و مرد

برای پیشگیری از بوجود آمدن اختلافات بین زن و مرد نیاز است که در ابتدا یعنی در دوران آشنایی در خصوص مباحث مالی توافقات اساسی صورت پذیرد که برای رسیدن به این امر نیاز به شفافیت مالی (میزان درآمد ماهانه) است و بعد از مشخص کردن شفافیت مالی نیاز است که در مورد نحوه مدیریت اقتصادی، اولویت بندی نیازها، اهداف و مسیر رسیدن به این اهداف صحبت شود.

در واقع آگاهی از مسئولیت های مالی مسیر مشترک و مدیریت مالی دو طرفه از جمله مهمترین مواردی هستند که باید در جلسات آشنایی در مورد آن ها صحبت و به توافق رسید.

اما در بسیاری از مواقع، زن و مرد بعد از شروع زندگی مشترک در خصوص مسائل مالی به مشکل و اختلاف می خورند و در اکثر مواقع مردان معتقدند که همسرشان ولخرج است و برای این مسئله به دنبال راه حل هستند.

درمان ولخرجی همسر

قبل از هرچیز باید سعی کنید دیدگاه واقع بینانه داشته باشید و ببینید که:

•  آیا همسرتان واقعا ولخرج است یا اینکه شما در تامین هزینه های مورد نیاز همسرتان بسیار سخت گیر و وسواسی هستید؟
• آیا از پول، به عنوان اهرم فشار برای تبعیت همسرتان از شما استفاده می کنید یا خیر؟
• آیا با رفتارتان باعث بی اعتمادی بین خود و همسرتان شده اید یا خیر؟
• آیا سیاست اقتصادی و نحوه مدیریت مالی شما باعث سلب آرامش شما و همسرتان شده است یا اینکه رفتار شما منطقی و دور از خساست و  آزار رساندن به همسرتان است؟

بسیاری از خانم ها با بیان جملاتی مثل “همسرم در مورد درآمدش با من صادق نیست” “با اینکه می دانم همسرم درآمد خوبی دارد اما همیشه از نداری و بی پولی می نالد” “او ریز به ریز دنبال حساب های خانه است” “هرزمان که از او پول می خواهم باید چندین بار به او بگویم تا بالاخره توجه کند”، از همسرشان شکایت می کنند و معتقدند که همسرشان خسیس است، طبیعی است که اگر مردی چنین خصوصیات رفتاری داشته باشد، نمی تواند همسرش را درک کند و رفع نیازهای همسرش را نوعی ولخرجی می داند، در صورتی که چنین تفکری اشتباه است و این همسر شما نیست که ولخرج است بلکه این شما هستید که در خرج کردن و تامین نیازهای خود و همسرتان بسیار وسواسی رفتار می کنید و باعث ایجاد مشکلات عدیده ای بین خود و همسرتان شده اید.

اما اگر همسری دارید که مدام از شما انتظارات نامعقولانه دارد و با وجود رفع نیازهایش توسط شما بازهم ناراضی است و مدام از شما شکایت می کند و به صورت خودخواهانه و بدون توجه به اولویت ها و نیازهای سایر اعضای خانواده، پول خرج می کند می توان گفت که همسر شما ولخرج است و در چنین شرایطی نیاز به استفاده از راهکارهایی دارید.

راه های مقابله با ولخرج بودن همسر

• گفت و گوی مسالمت آمیز از راه های درمان ولخرجی همسر

یادتان باشد که شما و همسرتان دو فرد متفاوت، از دو خانواده و محیط متفاوت هستید، بنابراین کاملا طبیعی است که در بسیاری از موارد با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشید، اما اگر مهارت ارتباط موثر و گفت و گوی مسالمت آمیز با یکدیگر را بلد نباشید این اختلافات، سبب ایجاد مشکلات بسیاری بین شما می شوند و سبب می شوند که رابطه عاطفی بین شما به مرور سرد شود و به جای اینکه فکر کنید که در حال طی کردن مسیر مشترکی هستید، بعد از مدتی هر کس راه خودش را برود بدون اینکه به مسیر مشترک فکر کند.

در مورد مدیریت مالی نیز، همین امر صادق است. زمانی که می بینید که همسرتان ولخرج است و توجهی به اولویت های زندگی شما ندارد، راه حل آن نه سکوت است و نه جنجال و لجبازی، بلکه نیاز است که بتوانید با همسرتان به درستی در اینباره گفت و گو کنید و او را متوجه اشتباهاتش بکنید. اگر رابطه شما به اینصورت باشد که حرف زدن در مورد مشکلات به سختی امکان پذیر باشد بنابراین مشکلات شما چیزی فراتر از اختلاف در مسائل مالی است، بنابراین نیاز به بررسی های بیشتر و مداخله های تخصصی توسط زوج درمانگر است.

• او را متوجه دخل و خرج خود کنید و در مورد اهداف مشترکتان صحبت کنید

یادتان باشد همسر شما زمانی می تواند شما را درک کند که از اهداف شما اطلاع داشته باشد و از میزان درآمد شما به خوبی آگاه باشد، همانطور که پیش تر شرح داده شد بسیاری از خانم ها از این امر شکایت می کنند که همسرشان در مورد درآمدش با آن ها صادق نیست و با وجود درآمد مالی خوب همیشه از نداشتن ناله می کند، شاید شما حقیقتا درآمد خوبی داشته باشید اما چون قصد دارید که برای هدف بزرگتری در جهت ارتقای زندگی مشترک تان پس انداز کنید، مجبور به قناعت و کمتر خرج کردن هستید، بدیهی است که اگر همسرتان از اهداف شما اطلاع نداشته باشد مدام تصور می کند که شما خساست به خرج می دهید و به نیازهای او توجه نمی کنید و همین امر عاملی می شود برای اینکه همسر شما تلاش کند که با زور و حتی دعوا و جر و بحث از شما پول مطالبه کند.

این نکته را نیز در نظر بگیرید که زمانی که در حال توضیح اهداف تان از پس انداز کردن هستید، نیاز است که منیت و خودخواهی را کنار بگذارید و از واژه “هدف من” استفاده نکنید، بلکه بگویید که “اهداف من و تو”، “نیازهای من و تو” “خانه ی من و تو”. برای مثال اگر که همسرتان بداند شما در حال تلاش برای خرید خانه ای هستید که متعلق به هر دوی شماست طبیعتا درک بهتری از شما خواهد داشت و انگیزه بیشتری برای همکاری با شما پیدا خواهد کرد.

• هزینه هایتان را مشخص کنید و برنامه ریزی داشته باشید

با اختصاص دادن مبلغی برای انواع نیازها و برنامه ریزی می توانید با همسرتان در مورد مسائل مالی به توافق برسید. یادتان باشد که این برنامه  ریزی نباید به تنهایی صورت بگیرید بلکه نیاز است که با همفکری همسرتان به انجام این کار بپردازید. اگر بخشی از برنامه ریزی مربوط به کارتان است و نیاز است که خودتان به تنهایی در مورد آن برنامه ریزی کنید، با بیانی دوستانه، آن را برای همسرتان توضیح دهید.

• دادن مسئولیت به همسرتان از راه های درمان ولخرجی همسر

بخشی از مدیریت مالی خانه را به همسرتان واگذار کنید، فکر نکنید که خودتان همه کاره هستید و همسرتان توانایی مدیریت مالی را نداشته باشد. البته ممکن است حقیقتا همینطور باشد چرا که در بخش علت های ولخرجی همسر، عدم مدیریت مالی را نیز بیان کردیم، یعنی به این علت که فرد توانایی مدیریت مالی را ندارد ولخرجی می کند، اما آیا تابحال از خود پرسیده اید که تا چه زمانی این عدم مدیریت قرار است ادامه پیدا کند؟ آیا وقت آن نرسیده است که همسرتان نیز چنین مهارتی را یاد بگیرد؟ بدیهی است که تا زمانی که شما چنین فرصتی در اختیار او قرار ندهید او چنین مهارتی را کسب نخواهد کرد. بنابراین به او فرصت بدهید، در ابتدای کار از او توقع عملکرد عالی نداشته باشید.

مثلا به او بگویید که خرید مصارف خوراکی منزل با او است و برای این کار مبلغی را تعیین کنید. ممکن است در ماه های اول همسرتان توانایی درست مدیریت این مسئله را نداشته باشد، هیچ اشکالی ندارد، در یک فرصت مناسب به صورت کاملا دوستانه اشکالات کارش را به او توضیح دهید. یادتان نرود قبل از انتقاد کردن از او، بابت تلاشی که به کار برده از او تشکر کنید.

• از مشاور کمک بگیرید

همانطور که اشاره شد گاهی علت ولخرجی کردن، عقده های روانی و مسائل روانشناختی است. در چنین شرایطی همسرتان را درک کنید و به او خرده نگیرید بلکه سعی کنید از یک روانشناس و زوج درمانگر کمک بگیرید. با مراجعه به روانشناس و پرداختن به مشکل اصلی می توان بسیاری از مشکلات ارتباطی را حل کرد، بنابراین این نکته را در نظر بگیرید که همیشه خوددرمانی جواب نمی دهد و گاهی برای داشتن زندگی مشترک مطلوب نیاز به مداخله تخصصی و طی کردن جلسات روان درمانی و زوج درمانی است.

برای این منظور می توانید از خدمات روانشناختی مرکز مشاوره ستاره ایرانیان بهره مند شوید.

منبع : شناسایی و درمان همسر ولخرج با روش های نوین روانشناسی