آیا کودک شما بی خوابی دوران کودکی را تجربه می کند؟ بی خوابی، ترس از خواب، ترس شبانه و شب ادراری از مشکلات رایج خواب در کودکان می باشد. در این مقاله نکاتی ذکر شده است که کمک می کند کودک شما خواب کافی را تجربه کند.

درک مشکلات خواب در کودکان و بی خوابی  دوران کودکی

مشکلات خواب در میان کودکان به خصوص در سنین پایین امری رایج می باشد. بی خوابی، ترس قبل از خواب، وحشت شبانه، راه رفتن در خواب و شب ادراری می تواند الگوی طبیعی خواب کودک شما را مختل کنند.

برخی از کودکان ممکن است در زمان خواب احساس خستگی نکنند، در به خواب رفتن بدون حضور والدین مشکل داشته باشند، در نیمه شب از خواب بیدار شوند، بچرخند، در خواب احساس سقوط دارند و نتوانند خواب با کیفیتی را تجربه کنند.

این روند می تواند برای والدین نیز خسته کننده باشد زیرا بیدار شدن کودکان خواب والدین را نیز مختل می کند، صبح ها باید عجله کنند چون فرزندان دیر بیدار می شوند یا مجبور هستند با کودک بداخلاق که کم خواب است کنار بیایند.

بسیاری از مشکلات خواب در دوران کودکی با رفتارهای روزانه و عادات قبل از خواب مرتبط است که با کمک نکاتی که در این مقاله ذکر شده است می توانید بر آن غلبه کنید. با کمی صبر و انضباط می‌توانید به فرزندتان کمک کنید تا بر مشکلات خواب خود غلبه کند.

کودکان چقدر به خواب نیاز دارند؟

برای عملکرد بهتر، کودکان و نوجوانان معمولاً به خواب بیشتری نسبت به بزرگسالان نیاز دارند. آمار زیر ساعاتی که کودکان در حال رشد باید در خواب بگذرانند را نشان می دهد.

بچه ها به چند ساعت خواب نیاز دارند؟

نوزادان (۴ تا ۱۲ ماه)          ۱۲ تا ۱۶ ساعت (شامل چرت زدن)

کودکان نوپا (۱ تا ۲ سال)     ۱۱ تا ۱۴ ساعت (شامل چرت زدن)

کودکان (۳ تا ۵ سال)           ۱۰ تا ۱۳ ساعت (شامل چرت زدن)

کودکان (۶ تا ۱۲ سال)         ۹ تا ۱۲ ساعت

نوجوانان (۱۳ تا ۱۸ سال)     ۸ تا ۱۲ ساعت

علائمی که نشان می دهد کودک شما به اندازه کافی نمی خوابد

کودکان، درست مانند بزرگسالان، در هنگام کم خوابی در کنترل خلق و خوی خود مشکل دارند. کمبود خواب بر رفتار و وضعیت ذهنی کودک تأثیر می گذارد. در برخی موارد، علائم خواب ناکافی حتی می تواند شبیه علائم ADHD باشد.

اگر کودک شما به اندازه کافی نمی خوابد، ممکن است:

• اغلب بداخلاق، تحریک پذیر یا بیش از حد احساسی به نظر می رسد.
• در مدرسه تمرکز ندارد.
• خوابیدن هنگام سوار شدن به ماشین
• در بیدار شدن مشکل دارد یا بعد از اینکه آن ها را بیدار کردید دوباره به خواب می روند.
• اغلب خیلی زودتر از زمان خواب خواب آلود می شوند.
• اگر کودک شما اغلب در شب از خواب بیدار می شود ممکن است درگیر بی خوابی شده باشد که یکی از بزرگ ترین مشکلات در کودکان می باشد.

بی خوابی در کودکان

بی خوابی عبارت است از ناتوانی در به خواب رفتن یا خواب ماندن در شب که منجر به خواب بی کیفیت می شود. البته در اغلب اوقات این موضوع به مرور زمان حل می شود.

اما اگر فرزند شما بیش از سه بار در هفته برای چند ماه مشکل خوابیدن داشته و به طور قابل توجهی عملکرد روزانه او را مختل شود، ممکن است به بی خوابی یا اختلال خواب متفاوتی دچار شده باشد.

علل بی خوابی در کودکان

در بسیاری از کودکان، مشکلات آن ها در به خواب رفتن ناشی از عادات روزانه یا نحوه گذراندن وقت قبل از خواب می باشد.

به عنوان مثال، خوردن بیش از حد غذاهای شیرین در طول روز یا تماشای تلویزیون درست قبل از خواب می تواند باعث اختلال خواب شود.

البته کودکان کوچکتر در ایجاد ارتباط میان عادات و کیفیت خواب با مشکل مواجه خواهند شد، بنابراین شما باید به این امر نظارت کافی را داشته باشید.

دلایل دیگر برای اختلال خواب

استرس

بله، کودکان  کم سن هستند، اما آن ها همانند بزرگسالان می توانند استرس و فشار را احساس کنند، که اغلب به دلیل مسائل مدرسه یا خانه ایجاد می شود. آن ها ممکن است در کلاس افت درسی را تجربه کنند، با دوستان خود مشکلاتی داشته باشند یا حتی مورد آزار و اذیت قرار بگیرند.

در خانه، استرس می تواند ناشی از مشکلات زناشویی والدین یا به دنیا آمدن فرزند جدید باشد.

کافئین

بسیاری از نوشیدنی ها و نوشابه های انرژی زا که حاوی کافئین هستند می توانند بچه ها را در شب بیدار نگه دارند، بنابراین سعی کنید مصرف کودک را محدود کنید. بهتر است سعی کنید تا  حد امکان این نوع نوشیدنی ها را از خانه خود حذف کنید.

عوارض جانبی داروها

برخی از داروها، مانند داروهایی که برای درمان اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) و افسردگی استفاده می شوند، نیز می توانند باعث بی خوابی در کودکان شوند.

سایر مسائل پزشکی

مشکلات سلامتی می‌تواند باعث اختلال خواب شود، مانند  آپنه خواب، سندرم پای بی‌قرار، گرفتگی بینی، آلرژی، درد ناشی از رشد یا خارش پوست ناشی از اگزما. معاینات پزشکی می‌تواند به شناسایی مشکلاتی که می‌تواند خواب فرزند شما را مختل کند کمک کند.

گذراندن زمان زیادی در رختخواب

برای پیدا کردن یک زمان خواب ایده آل، توجه کنید که چه زمانی کودک شما خواب آلود می شود. این زمانی است که آن ها باید به رختخواب بروند، بنابراین برنامه خواب را حدود ۴۵ دقیقه زودتر شروع کنید. اگر کودکتان مدت زمان طولانی تری بیدار باشد کنترل او سخت تر می شود

مقابله با بی خوابی در کودکان

ایجاد عادات خوب در سبک زندگی می تواند باعث یک خواب راحت و آسوده برای کودکان شود. توجه داشته باشید که خواب باکیفیت برای فرزندتان به ویژه کودکان بزرگتر و نوجوانان مهم است.

مطمئن شوید که فرزندتان از تخت فقط برای خواب استفاده می کند

در صورت امکان، آن ها را تشویق کنید که از رختخواب فقط برای خواب و فعالیت قبل از خواب مثل کتاب خواندن استفاده می کند و به او یاد آوری کنید که تخت مکان مناسبی برای انجام تکالیف نیست. در غیر این صورت، آن ها به جای استراحت و آرامش، تخت را با فعالیت های دیگر مرتبط می دانند.

اطمینان حاصل کنید که اتاق خواب او راحت است

اکثر بچه ها خواب مناسب را در اتاقی کمی خنک (حدود ۶۵ درجه) تجربه می کنند. اگر صدایی از بیرون وجود دارد که خواب کودک را آشفته می کند، سعی کنید منبع این صدا را برطرف کنید. مطمئن شوید که تخت کودک شما مملو از اسباب‌بازی‌ها نیست، زیرا شلوغی هنگام خواب باعث پرت شدن حواس او می شود.

سعی کنید برنامه خواب یکسانی داشته باشید، حتی در تعطیلات

این کار باعث می شود کودک شما راحت تر از خواب بیدار شود و به طور طبیعی به خواب برود. نوجوانان نباید بیش از یک ساعت از زمان معمول بیداری خود در تعطیلات آخر هفته بخوابند. اگر این کار را انجام دهند، احتمالا در طول هفته خواب کافی را دریافت نمی کنند.

کودک خود را پیش از خواب خیلی گرسنه یا سیر نگه ندارید.

یک میان وعده سبک (مانند شیر گرم و یک موز) قبل از خواب می تواند ایده خوبی باشد. با این حال، وعده های غذایی سنگین یک یا دو ساعت پیش از خواب ممکن است کودک را بیدار نگه دارد.

سبک زندگی فعال

ورزش منظم از بی قراری و بی خوابی در طول شب جلوگیری می کند. یک ساعت در روز را به ورزش یا پیاده روی بپردازید. با این حال، از فعالیت های سنگین سه ساعت قبل از خواب دوری کنید.

قرار گرفتن در معرض نور طبیعی

باز کردن پرده به کودک شما کمک می کند تا از خواب بیدار شود و روز جدیدی را آغاز کند.

به چرت زدن توجه کنید

کودکان معمولاً حداقل به چهار ساعت بین دوره های خواب نیاز دارند تا به اندازه کافی خسته شوند و چرت بزنند. اگرچه زمان چرت زدن می تواند متفاوت باشد، اما مطمئن شوید که کودک شما برای مدت طولانی یا خیلی نزدیک به زمان خواب چرت نمی زند.

محدودیت در استفاده از وسایل الکترونیک

نور آبی ساطع شده از تلویزیون، تلفن، تبلت و بازی های ویدیویی می تواند چرخه خواب، بیداری بدن را مختل کند و خواب را سخت تر کند. این وسایل را حداقل یک ساعت قبل از خواب خاموش کنید و در ساعات خواب بیرون از اتاق خواب فرزندتان نگهداری کنید.

زمان با کیفیتی را با کنارهم بگذرانید

برخی از بچه ها می خواهند بیش تر بیدار بمانند، زیرا نیاز به توجه بیشتر والدین دارند. اگر هر دو والد در طول روز کار می کنند، عصرها تنها زمانی است که کودک آن ها را می بیند. سعی کنید به کودک خود توجه کنید و در مورد روزش از او سوال بپرسید در برخورد با نوزادان هم می توانید برای آن ها شعر بخوانید و با آن ها ارتباط چشمی برقرار کنید.

مقابله با سایر مشکلات خواب دوران کودکی

علاوه بر عادات روزانه و روتین های قبل از خواب، بچه ها اغلب موانع دیگری را نیز برای داشتن خواب خوب شبانه تجربه می کنند.

ترس از تاریکی، رویاهای ترسناک، ترس های شبانه، راه رفتن در خواب و شب ادراری از دیگر مشکلات خواب هستند که اغلب کودکان با آن ها دست و پنجه نرم می کنند. بیش تر این مشکلات در روند رشد برطرف می شوند اما راه‌های زیادی وجود دارد که می‌توانید مشکلات خواب فرزندتان را برطرف کنید و اطمینان حاصل کنید که خواب کافی و باکیفیتی را تجربه می کند.

ترس های قبل از خواب و اضطراب خواب

در مقطعی از دوران کودکی، اکثر کودکان ترس از تاریکی یا خوابیدن در شب را تجربه می کنند. بسیاری از کودکان نمی توانند فاصله میان تخیل و واقعیت را درک کنند، بنابراین از هیولای زیرتخت، تاریکی درون کمد و موارد دیگر که به نظر ما مسخره است می ترسند.

نباید ترس های فرزند خود را مسخره کنید تا کودکتان احساس شرمساری پیدا کند از طرف دیگر نباید ترس های او را تشویق و حمایت کنید. به طور مثال به جای اینکه از داستان های خرافی استفاده کنید بهتر است به کودک خود توضیح دهید که چگونه تخیل او می‌تواند او را فریب دهد تا چیزهای عادی مانند سایه را با اشیا اشتباه بگیرد.

علاوه بر موارد ذکر شده می توانید با استفاده از نکات زیر به کودک خود کمک کنید:

• ترس آن ها را درک کنید، قبل از اینکه به او اطمینان دهید که ترس های او واقعیت ندارد و هیچ اتفاق بدی نخواهد افتاد، ترس های او را بپذیرید و با او همدلی کنید.
• از چراغ شب استفاده کنید تا کودکتان در شب امنیت بیشتری در رختخوابش داشته باشد، البته نباید به اندازه ای روشن باشد که خواب او را مختل کند.
• اجازه دهید فرزندتان در شب یک وسیله آرامش بخش مانند اسباب بازی یا پتوی مخصوصش همراه خود داشته باشد. همراه داشتن حیوان خانگی در اتاق نیز می تواند به رفع ترس او کمک کند، البته تا زمانی که خواب او را مختل نکند.
• به کودک خود کمک کنید ترس های خود را در طول روز قبل از خواب کشف کند. از آن ها بخواهید که زیر تخت را چک کنند تا ببینند، مثلاً چیزی زیر آن نیست. صحبت در مورد ترس در طول روز به جای قبل از خواب نیز می تواند به تقویت اعتماد به نفس آن ها کمک کند تا در شب کمتر مضطرب شوند.
• از خواندن کتاب و دیدن فیلم ها یا برنامه های تلویزیونی ترسناک حتی در طول روز خودداری کنید. این برنامه ها فقط تخیل کودک شما را تقویت می کند و به ترس او در شب می افزاید.
• فرزندتان را تشویق کنید که حتی اگر بیدار شد در رختخواب بماند. شما می خواهید فرزندتان یاد بگیرد که تخت او مکانی امن است، بنابراین بهتر است به جای اینکه او از اتاق بیرون بیاید، کنار او بنشینید تا به خواب برود.

کابوس ها

وقتی کودکان به سن پیش‌دبستانی می‌رسند و ترس از تاریکی به سراغشان می‌آید، بیشتر مستعد کابوس‌های شبانه می‌شوند. مشکلات و استرس های آن ها در طول روز، می‌تواند خود را در خواب‌های آزاردهنده در شب نشان دهد.

علاوه بر صحبت در مورد ترس ها و اضطراب ها در طول روز، مهم است که با فرزند خود در مورد تغییراتی که در زندگی خود تجربه می کند صحبت کنید. نقل مکان به خانه یا مدرسه، جدایی والدین، یا اضافه شدن یک خواهر یا برادر جدید به خانواده، همگی می توانند به عدم اطمینان در زندگی کودک دامن بزنند و باعث کابوس های شبانه شوند.

سن و شرایط فرزندتان هر چه که باشد، هر روز زمانی را برای ارتباط با او اختصاص دهید و در جریان اتفاقات زندگی او و هر مشکلی که ممکن است در مدرسه یا با دوستانش داشته باشد، قرار بگیرید. اگر فرزندتان بعد از یک کابوس شما را از خواب بیدار کرد، به او اطمینان دهید که واقعی نیست اما زیاد روی محتوای خواب ترسناک تمرکز نکنید. در عوض، روی آماده کردن دوباره آن ها برای خواب متمرکز شوید.

وحشت های شبانه

وحشت های شبانه شامل جیغ زدن، لرزیدن و ترس شدید در خواب می باشد. مشاهده ترس شبانه فرزندتان می تواند آزاردهنده باشد، اما معمولاً جایی برای نگرانی نیست. این علائم اغلب محصول جانبی استرس، کمبود خواب، داروهای جدید یا تغییرات در محیط خواب هستند و بیشتر بچه ها در سنین نوجوانی آن ها را پشت سر می گذارند.

علائم وحشت شبانه

• لگد زدن
• فریاد زدن و پریشانی.
• نفس سنگین و ضربان قلب بالا.
• تعریق.
• روی تخت نشستن.
• راه رفتن در خانه

مقابله با وحشت شبانه

هیچ درمان قطعی برای ترس های شبانه وجود ندارد اما می توانید اقدامات پیشگیرانه ای را برای ایمن کودک خود انجام دهید. اگر هنگام وحشت شبانه حرکت می کند، مطمئن شوید که درهای خانه قفل هستند، ایمنی راه پله ها را رعایت کنید و هر گونه اشیاء خطرناک یا شکستنی را از دسترس او خارج کنید.

راه رفتن در خواب

راه رفتن در خواب فقط شامل بلند شدن از رختخواب نیست. بسیاری از خوابگردها صحبت نیز می کنند، در رختخواب می نشینند، یا حرکات تکراری مانند مالیدن چشمان خود انجام می دهند. اگرچه چشمان کودک شما باز است، اما از آنجایی که هنوز خواب است، مانند زمانی که بیدار است نمی بیند. در حالی که رفتار آن ها ممکن است شما را نگران کند، فرزند شما از کاری که انجام می دهد آگاه نیست و به احتمال زیاد صبح روز بعد آن را به خاطر نخواهد آورد.

علل راه رفتن در خواب

برخی از عوامل موثر در راه رفتن در خواب عبارتند از کمبود خواب، برنامه خواب نامنظم، بیماری، استرس یا مصرف برخی داروها. معمولاً نیازی به مراجعه به پزشک نیست، مگر  کودک رفتارهای پرخطر داشته باشد یا منجر به احساس خواب آلودگی کودک در روز بعد شود.

به برنامه خواب منظم و اطمینان از اینکه کودک شما به اندازه کافی استراحت می کند اغلب برای حل مشکل راه رفتن در خواب کافی است. شما همچنین می توانید با درگیر کردن کودک خود در فعالیت های آرامش بخش قبل از خواب به کاهش سطح استرس کمک کنید. کودک خود را تشویق کنید قبل از خواب به دستشویی برود، زیرا مثانه پر می تواند باعث راه رفتن در خواب شود.

راه رفتن در خواب و ایمنی

سعی نکنید فرد خوابگرد را بیدار کنید، زیرا ممکن است باعث ترس او شود. در عوض، به آرامی آن ها را به تخت خود هدایت کنید. اطمینان حاصل کنید که پنجره‌ها و درها قفل هستند و در نظر بگیرید که یک دروازه ایمنی در خارج از اتاق خواب فرزندتان یا بالای پله‌ها نصب کنید. اشیای تیز یا شکستنی را از اطراف تخت خود بردارید و هر گونه اسباب بازی را که ممکن است در شب به آن دست بزنند مرتب کنید.

اگر فرزندتان با خواهر یا برادرش در اتاق مشترکی قرار دارد، اجازه ندهید که در بالای تختخواب دو طبقه بخوابد. اگرچه راه رفتن در خواب معمولاً در سنین نوجوانی متوقف می شود اما کلید ماشین را از دسترس بچه ها دور کنید.

شب ادراری

اگرچه برخی از کودکان خردسال می توانند در طول روز به درستی از دستشویی استفاده کنند، ممکن است در شب با مشکلات کنترل مثانه دست و پنجه نرم کنند که استرس زا باشد. شب ادراری معمولاً در کودکان دو تا چهار ساله رخ می دهد. با این حال، می تواند در مورد کودکان در سن مدرسه نیز ادامه یابد. اگر پدر و مادر هر دو در جوانی رختخواب را خیس کنند، به احتمال زیاد فرزندشان نیز این کار را تکرار خواهد کرد.

سایر علل احتمالی شب ادراری عبارتند از:

• مثانه کودک شما به اندازه کافی رشد نکرده است که بتواند ادرار را برای یک شب کامل نگه دارد یا ارتباط بین مغز و مثانه آ نها ممکن است به طور کامل شکل نگرفته باشد.
• استرس، تغییرات در خانه، یک بیماری جزئی یا خستگی
• کودک شما خواب عمیقی دارد و مثانه پر نمی تواند او را بیدار کند.
• کودک یبوست دارد. پر بودن روده به مثانه فشار وارد می کند.
• بدن کودک در شب ادرار زیادی تولید می کند.

درمان خانگی بی خوابی کودکان

حتی اگر کودک شما می داند که مقصر نیست، ادرار شبانه اغلب باعث می شود که او احساس خجالت و گناه پیدا کند. برای مثال آن ها ممکن است در مورد خوابیدن در خانه دوست یا رفتن به مهمانی احساس بی میلی داشته باشند.

برای  درمان خانگی بی خوابی کودکان یک پوشش پلاستیکی روی تشک قرار دهید.

اجازه دهید فرزندتان در تعویض ملحفه ها کمک کند. به او توضیح دهید که این یک مجازات نیست بلکه به آموزش مسئولیت کمک می کند.

سیستم پاداش تنظیم کنید برای شب های بدون ادرار یک جایزه کوچک به فرزندتان بدهید.

قبل از خواب از مصرف مایعات زیاد خودداری کنید. به کودک خود یادآوری کنید که قبل از خواب دوباره از دستشویی استفاده کند.

زنگ شب ادراری تنظیم کنید. اگر مشکل ادامه داشت، از پزشک کودک خود در مورد زنگ هشدار سوال کنید. این دستگاه  رطوبت را تشخیص می دهند و کودک را برای استفاده از توالت بیدار می کنند. این دستگاه می تواند برای افرادی که خواب عمیقی دارند نیز مفید باشد.

چه زمانی باید در مورد شب ادراریه ب پزشک مراجعه کنیم

اگر کودک شما حداقل شش ماه به طور کامل در مورد توالت رفتن آموزش دیده و بازهم درگیر شب ادراری باشد باید به پزشک مراجعه کنید. علاوه بر این در صورت مشاهده موارد زیر نیز باید به دکتر متخصص مراجعه کنید:

• درد یا احساس سوزش هنگام ادرار کردن.
• لکه های خونی یا صورتی روی لباس زیر.
• خیس کردن شلوار در طول روز.
• تورم پا یا مچ پا
• خیس کردن تخت در سن هفت سالگی یا بیشتر.
• تداوم خیس کردن در رختخواب، به خصوص اگر کودک هفت سال سن یا بیش تر داشته باشد ممکن است نشانه سوء استفاده جنسی باشد.

منبع : بی خوابی دوران کودکی| علت و بهترین درمان

برای انتخاب شیشه شیر باید ببینید که نوزاد شما کدام نوع از سرشیشه را راحت تر به دهان می گیرد، زیرا برخی از نوزادان فقط به نوع خاصی از سرشیشه (پستانک) رضایت می دهند. هم چنین ممکن است راحتی شست و شو و یا حتی برند آن نیز اولویتی مهم در انتخاب شما باشد.

هنگامی که سرشیشه مناسب با توجه به نکات بالا مشخص شد، می توانید بطری و لوازم جانبی آن را نیز تهیه کنید. استفاده درست از شیر خشک و تمیز کردن دقیق و درست سرشیشه و شیشه شیر مهم تر از مدل و شکل آن است؛ بهترین کاری که برای اطمینان از ایمنی تغذیه با شیرخشک باید انجام دهید، نظافت و تمیز کردن آن است.

از آنجا که انواع مختلفی از بطریها در بازار موجود است، انتخاب برای مادران بسیار سخت می شود. در این بخش از مشاورانه قصد داریم با توضیح انواع شیشه های شیر و معایب و مزایا آن ها به شما در انتخاب بطری مناسب کمک کنیم.

اجزای شیشه شیر

بطری یا شیشه شیر :

ظرفی که در آن شیرخشک یا مایعات ریخته می شود.

سرشیشه :

سرشیشه یا همان پستانک، که کودک آن را می مکد.

سرپیچ :

بخشی مهم و حلقه مانندی که بین سرشیشه سرپیچ و بطری قرار می گیرد و با چرخاندن و سفت کردن آن، سرشیشه در جای خود قرار می گیرد .

درپوش:

زمانی که از شیشه استفاده نمی کنید، برای جلوگیری از ورود گرد و خاک و سایر عوامل بیرونی به درون شیشه روی آن قرار می گیرد.

انواع مختلف بطری شیر نوزاد

بطری که مایعات و یا شیر در آن ریخته می شود، معمولاً از جنس پلاستیکی، شیشه ای، استیل یا یک نوع ترکیب شامل شیشه با روکشی پلاستیکی یا سیلیکونی است و در مدل های مختلف ساخته می شود. در ادامه به معرفی انواع بطری ها و بیان مزایا و معایب آن ها می پردازیم.

بطری های استاندارد یا معمولی

 بطری استاندارد در واقع همان شکل بطری است که با شنیدن اسم شیشه شیر در وسیله ذهن‌ تداعی می‌شود. به این نوع شیشه ها، گردن صاف نیز گفته می شود. این نوع شیشه شکل خاص و متفاوتی ندارد و ابتدایی ترین نوع شیشه شیر محسوب می شوند. شیشه های شیر استاندارد با نام های تجاری مختلف در فروشگاه ها به فروش می رسند.

بطری های ضد نفخ (جریان طبیعی):

نفخ بیماری دردناک شکمی است که به علت سوء هاضمه یا وجود گاز در معده ایجاد می شود. مکیدن سرشیشه با ایجاد خلا می تواند باعث هوا برداشتن سرشیشه شود، زمانی که این هوا وارد معده کودک شود، او دچار نفخ می گردد. اما بطری های ضد نفخ با تخلیه هوا از ایجاد حباب و مخلوط شدن آن با شیر در بطری جلوگیری می کنند. این بطری ها برای تخلیه هوا معمولا سوپاپ یا نِی دارند. بطری های ضد نفخ احتمال ابتلای نوزادان به نفخ را کاهش می دهد.

بطری های خود استریل شونده:

در این نوع بطری های قبل از استفاده، باید مقداری آب درون بطری ریخته و در پوش آن را بگذارید. سپس آن را به مدت چند دقیقه و در دمای مشخص در ماکروویو قرار دهید تا شیشه گرم شود. مزایا و معایب این نوع بطری نیز در ادامه آورده شده است.

بطری های یک بار مصرف:

در این نوع شیشه شیر، بطری و اجزای آن از قبل ضدعفونی و بسته بندی شده، در نتیجه پس از باز کردن بسته بندی، قابل استفاده هستند. پس از استفاده نیز باید آن را دور انداخت. این مدل شیشه شیر زمانی به‌کار می‌آیند که شستن شیشه‌ شیر برایتان مقدور نیست، به طور مثال زمانی که در سفر هستید. این مدل شیشه شیر، به ‌شکل بسته ‌های چندتایی شامل بطری، سرشیشه و درپوش به ‌فروش می‌رسد و تمامی قطعات نیز یک ‌بار مصرف هستند.

بطری هایی با آسترهای یک بار مصرف :

نوع دیگری از بطری های یک بار مصرف، بطری با آستر یک بار مصرف هستند. در این مدل، کیسه هایی به‌ شکل آستر داخل شیشه قرار می‌گیرد و شیر درون آن ریخته می شود. این آسترهای یک ‌بار مصرف هستند و باید پس از هر بار شیردادن به کودک از داخل شیشه خارج و تعویض شوند. مزایا و معایب این نوع بطری ها نیز در ادامه آورده شده است.

بطری های گردن کج( زاویه دار):

بطری های زاویه دار، در نزدیکی گردن خمیدگی دارند. وجود این خمیدگی به ‌خاطر قشنگی نیست، بلکه یک دلیل فنی دارد! سرشیشه در بطری های گردن ‌کج بهتر از شیر پر می‌ شود و در نتیجه حباب‌‌ هوای کم تری داخل آن گیر می کند؛ این باعث می شود که هوای کم تری نیز وارد معده کودک شده و احتمال نفخ کاهش یابد. طراحی شیشه ها به گونه ای است که بیش ترین شباهت را با سینه مادر دارد .

متخصصان اطفال توصیه می کنند که در هنگام شیرخوردن از شیشه، کودک در حالت نیمه‌ نشسته باشد تا دچار عفونت گوش نشود.

 بطری های گردن پهن(دهان باز)

گردن‌ این نوع شیشه شیر نسبت به شیشه‌ شیرهای معمولی، پهن‌تر است در نتیجه سرشیشه‌ ی پهن تری هم دارند. پهن بودن سرشیشه‌ ها باعث ایجاد شباهت ظاهری و حسی شبیه به سینه مادر می شوند، به‌ همین دلیل از سردرگمی پستان می‌کاهند. (ممکن است کودکی که شیرخوردن از شیشه را تجربه کرده، در گرفتن سینه مادر دچار تردید شود). بنابراین این نوع شیشه شیر برای کودکانی که از سینه مادر هم تغذیه می کنند، ایده آل است.

بطری شبیه سینه:

این بطری های معمولا دارای گردن پهن با بدن منحنی و سرشیشه ای خاص هستند. در واقع نوک سرشیشه به گونه ای طراحی شده است که شبیه سینه مادر نرم باشند.

بطری های تهویه دار:

این بطری ها داری منافذی هستند که هوا را در پشت شیشه نگه می دارند، در حالی که از نشت مایع نیز جلوگیری می کند. با ایجاد یک محفظه ضد خلا در سرشیشه، جریان یک طرفه هوا ایجاد می شود، در نتیجه از تخلیه مایع جلوگیری می کند. اصلی ترین ویژگی این بطری ها، جلوگیری از نشت مایع و خفه شدن نوزاد است.

بطری های پلاستیکی

متداول ترین نوع بطری شیر هستند که به سادگی در مدل های مختلف در بازار به فروش می رسند.

انواع مختلف پستانک و سرشیشه های موجود در بازار

انتخاب دیگری که در خرید شیشه شیر وجود دارد، انتخاب سرشیشه یا پستانک مناسب است. در ادامه انواع سرشیشه ها را معرفی خواهیم کرد. سرشیشه های بسیار متنوعی در بازار وجود دارند اما باید متناسب با نیاز کودک خود یکی از این انواع را انتخاب کنید. شاید نیاز به تست کردن انواع مختلف آن ها باشد تا سرشیشه دلخواه کودک را پیدا کنید.

سرشیشه های سنتی

سرشیشه های سنتی که بسیار مقرون به صرفه بود و به شکل زنگ و کاملا باریک و متناسب با انواع بطری های استاندارد ساخته می شوند. جریان کند شیر در این نوع سرشیشه، آن را انتخابی ایده آل برای تغذیه نوزادان می سازد. جنس این نوع سرشیشه معمولا سیلیکونی و لاستیکی است. اگر نوزادان شما با سرشیشه های سنتی مشکل ندارد، از همین مدل استفاده کنید.

سرشیشه های چند جریانی

برای دادن آب میوه، شیر و شیر خشک به نوزاد از بطری استفاده می شود؛ برای شیرخشک باید سرشیشه سوراخ ریز داشته باشد، اما برای آب میوه های حاوی فیبر سوراخ سرشیشه باید بزرگتر باشد. می توانید به جای سرشیشه های مختلف با اندازه سوراخ متفاوت از سرشیشه های چند جریانی که قابلیت تنظیم داشته و به سهولت جریان شیر هم کمک می کنند، استفاده کنید.

سرشیشه های ضد خلا

برخی از کودکان به خاطر مکش ضعیف، کمی هوا با شیر می بلعند که می تواند باعث مشکلاتی مانند نفخ، گاز معده و ناراحتی در کودکان پس از شیر خوردن شود. سرشیشه های ضد خلا یک دریچه خروجی یا دهانه کوچک بر روی نوک خود دارند که باعث جلوگیری از ایجاد حباب در بطری شیر می شود.

سرشیشه های طبیعی

این سرشیشه ها بسیار شبیه  نوک سینه مادر ساخته می شوند در نتیجه باعث می شود که کودک در هنگام تغذیه، احساس راحتی داشته باشد. سرشیشه معمولی کمی کوچک تر از سینه مادر است، اما جنس نوک سرشیشه ها، درست مانند سینه مادر نرم و انعطاف پذیر است.

سرشیشه های ارتودنسی

اگر از سرشیشه مناسب برای تغذیه نوزاد در ماه های اولیه استفاده نشود، می تواند باعث بروز آسیب در لثه و دندان ها شود. نوک سرشیشه های ارتودنسی برای جلوگیری از آسیب زدن به دندان و لثه ی کودک طراحی شده است و به فرم گرفتنِ درست دندان نیز کمک می کند؛ این سرشیشه از یک طرف پهن و از طرف دیگر برجسته است و کاملا متناسب با لثه و دندان کودک می باشد. زمانی که نوزاد سرشیشه را می مکد، مانند سینه مادر کشیده می شود.

اگر نوزادتان وارد فاز رویش دندان شده و یا لثه ظریفی دارد، استفاده از این سرشیشه ها بهترین گزینه می باشد.

سرشیشه مناسب برای شکاف کام/ شکاف لب

شکاف کام و لب یکی از ناهنجاری هایی است که به صورت مادرزادی در برخی کودکان ایجاد می شود. تغذیه ی کودکانِ مبتلا به شکاف کام و لب، یکی از مسائل قابل توجه و با اهمیت است. این کودکان نمی توانند از سرشیشه های معمولی استفاده کنند، زیرا قادر به مکیدن آن نیستند و شیر ممکن است وارد ریه آن ها شود. سرشیشه های مخصوصی برای کنترل جریان هوا در بازار موجود است که می تواند برای این نوزادان مورد استفاده قرار گیرد.

سرشیشه های سیلیکونی

بعضی از نوزادان هنگام تغذیه با شیشه شیر، سرشیشه را می جوند، خصوصا زمانی که دندان آن ها رشد کرده است. این کار باعث نشت ناخواسته و تو رفتگی آن می شود. سرشیشه های سیلیکونی به دلیل داشتن مقاومت کششی و انعطاف پذیری بالا، با جویدن به آسانی آسیب نمی بیند و می تواند عمر طولانی تری داشته باشد.

این نوع سرشیشه هیچ رنگ و بویی از مایعات مختلف را درون خود را جذب نمی کند. این نوع سرشیشه ها مقاوم به حرارت نیز هستند، پس می توان آن ها را به راحتی در ماشین ظرفشویی شست و بدون نگرانی استریل کرد.

سرشیشه های پلاستیکی

با اینکه سرشیشه های سیلیکونی بسیار رایج هستند، اما هنوز هم اولین انتخاب والدین سرشیشه پلاستیکی می باشد. این نوع از سرشیشه ها رنگ طلایی دارند و جنسی نرم تر از سرشیشه های سیلیکونی داشته که آن را بسیار شبیه به نوک سینه مادر می کند، در نتیجه نوزادان نیز این نوع سرشیشه ها را راحت تر می گیرند. برخی از کودکان به این جنس سرشیشه حساسیت دارند و از آن جایی که مقاومت و انعطاف کم تری هم دارند، باید هر ۴-۶ هفته عوض شوند.

انتخاب شیشه با توجه به سن نوزاد

طیف گسترده ای از سرشیشه‌ها از نظر سایز برای کودکان در تمام سنین وجود دارد. باید برای یک نوزاد تازه متولد شده که از شیشه شیر تغذیه می کند، انواع مختلف سرشیشه در کوچک‌ ترین اندازه را بخرید و دقت کنید که کودک کدام یک از آن ها را ترجیح می دهد. هم چنین در سنین بالاتر و زمانی که می خواهید کودک را از شیر بگیرید و او از شیشه شیر هم تغذیه کند، لازم است سرشیشه را متناسب با سن فرزند خود انتخاب کنید.

در ابتدا لازم است، پنج یا شش شیشه‌ شیر ۱۲۰ سی ‌سی برای نوزادتان بخرید و از حدود چهار ماهگی می توانید از شیشه‌ های ۲۴۰ تا ۲۷۰ سی‌ سی استفاده کنید.

لوازم جانبی مورد نیاز برای شیشه ‌شیر

لوازم جانبی، مراقبت از شیشه شیر را برای شما آسان‌ کند. برای مثال، احتمالا به یک قفسه برای خشک کردن و یک جفت فرچه ی مناسب برای تمیز کردن بطری و سرشیشه‌ ها لازم دارید.

اگرچه نگرانی در مورد استریل کردن شیشه شیرها به اندازه گذشته وجود ندارد، اما ممکن است پزشک به دلایل خاصی استریل کردن را توصیه کند، در این صورت با پزشک کودک خود در مورد شستن و جوشاندن بطری و سرشیشه ‌ها یا استفاده از یک دستگاه استریل‌کننده مشورت کنید.

هرچند بهتر است که هر بار شیرخشک تازه ای آماده کنید و باقی مانده آن را دور بریزید، اما گاهی اوقات هنگام بیرون رفتن از خانه، نیاز است که شیشه شیر کودک را همراه خود ببرید، در این صورت بهتر است، از کیسه‌‌ های عایق که شیشه ‌شیر را در دمای مناسب نگه می‌دارد استفاده کنید.

۷ توصیه مهم درباره بهترین شیشه شیر

۱- بهتر است برای اینکه کودک تان در معرض آسیب با «بیسفنول A» قرار نگیرد، به جای بطری های پلاستیکی از بطری های شیشه ای استفاده کنید. هرچند این بطری ها گران تر و شکننده هستند، اما در مقابل ایمن ترند.

۲- امواج ماکروویو باعث تخریب ساختار مولکولی پلاستیک شده و خطرات آن را زیاد می کند. در نتیجه بطری های پلاستیکی را در مایکروویو قرار ندهید.   
۳- بطری پلاستیکی کودک‌تان را داخل ماشین ظرف‌ شویی و با مواد شوینده قوی نشویید، زیرا این کار نیز باعث شکستن مولکول «بیسفنول A» شده و جذب آن را راحت تر می کند. بهتر است این بطری ها را با دست و شوینده ملایم بشویید.

۴-  بهتر است محصولی را خریداری کنید که روی برچسب آن، عبارت «بدون BPA» نوشته شده است. این محصولات پلاستیکی فاقد ماده «بیسفنول A» بوده و ایمن تر هستند

۵-بطری کودک را زیاد گرم نکنید. محققان معتقدند، اگر شیشه تا دمای ۸۰ درصد گرم شود و یا با مایعات داغ پر شود، ماده فوق از آن جدا شده و وارد محتویات شیشه می‌شود. بیسفنول A یک استروژن مصنوعی است که می تواند سبب بروز حالت زنانگی در پسرها، بلوغ زودرس در دخترها، سرطان پستان و پروستات و برخی از انواع دیابت شود.

۶-  نباید هنگام شیر خوردن با شیشه شیر، کودک را تنها گذاشت و همچنین نباید به او اجازه راه رفتن داد، زیرا امکان زمین خوردن و شکستن شیشه وجود دارد.
۷-برای تمیز کردن صحیح شیشه ها بهتر است از از یک فرچه مناسب و مخصوص شیشه ‌شیر یا اسفنج ابری نرم استفاده کنید و با آب گرم و کف شسته و خوب آبکشی کنید. همچنین لازم است از زمان تعویض و نشانه‌ های فرسودگی شیشه ها اطلاع داشته باشید.

نکات مهم دیگر

بهتر است تا والدین برای نوزاد خود دو یا سه بطری در اندازه های مختلف تهیه کنند. با توجه به مطالب ذکر شده، می توانید به سلیقه نوزاد در انتخاب بطری نیز پی ببرید.

یک انتخاب از روی دانش و آگاهی در مورد قسمت های مختلف شیشه شیر می تواند به سلامت و تغذیه مناسب نوزاد کمک کند.

منبع : انتخاب شیشه شیر| هرچیزی که باید بدانید