تشریح SOC
SOC آزمونی برای سنجش حافظه¬کاری و سنجش توانایی برنامه¬ریزی فرد است که عملکرد بخش پیشانی مغز را اندازهگیری میکند.
نمایش دادن
شکل39. صفحه مأموریت SOC (متن انگلیسی: COPY THIS)
دو قسمت از صفحه نمایش که شامل توپ¬های رنگی است، به فرد نشان داده میشود. این قسمت¬ها به نحوی ارائه میشوند که به راحتی بتوانند به عنوان انباره¬های دارای توپ¬های رنگی که از سقف آویزان شده¬اند، در نظرگرفته شوند.
این ترتیبات یک مفهوم سه بعدی را می¬سازد که برای فرد مشخص است و با راهنماهای زبانی مطابقت دارد.
مأموریت
فرد باید از توپ¬های موجود در قسمت پایین صفحه به نحوی استفاده کند که الگوی نشان داده شده درقسمت بالایی را کپی کند. توپ¬ها با یک بار لمس کردن توپی که می¬خواهید حرکت بدهید و یک بار لمس کردن موقعیتی که توپ باید به آن¬جا حرکت کند، حرکت خواهند کرد.
مدت زمانی که طول میکشد تا این الگو کامل شود و تعداد حرکات مورد نیاز برای آن، به عنوان سنجش توانایی برنامه¬ریزی فرد در نظر گرفته میشوند.
در بار اول، فقط باید یک توپ را حرکت داد و تعداد مراحل تا چهار حرکت افزایش مییابد. در این نقطه، پروسه مربوط به کنترل عملکرد حرکتی وارد میشود.
در یک زمان، نمایشگر بالایی یک توپ را حرکت میدهد و حرکت صورت گرفته توسط فرد در مرحله برنامه¬ریزی قبلی را تکرار میکند.
فرد باید از طریق حرکت دادن توپها در نمایشگر پایینی، از نمایشگر بالایی تبعیت کند. یک بار دیگر، تعداد حرکات از 2 تا 4 افزایش مییابد.
تفاوت زمانی که برای کامل شدن هر مسئله ایجاد میشود(مخصوصا برای شروع کردن)، به عنوان شاخصی برای زمان اضافی صرف شده برای برنامه¬ریزی راه حل کپی کردن در نظر گرفته میشود که با مأموریت بعدی متفاوت است.
حالت غیر پیروی بالینی، شامل هیچ نوع مسئله کنترل حرکتی نمیباشد.
بلوک دوم از مسائل برنامهریزی 2، 4 و 5 حرکت به دنبال هم حرکت میکنند و آزمون با بلوک دوم از مسئله¬های کنترل حرکتی کامل میشود.
در صورتی که فرد، دو برابر بیشتر از حرکات مورد نیاز برای ساده¬ترین راه حل موجود، حرکت انجام دهد، آزمون خاتمه خواهد یافت. در صورتی که کامپیوتر سه مسئله قرارگرفته در یک ردیف را خاتمه دهد، کل آزمون خاتمه مییابد. در اینجا هیچ نوع محدودیت زمانی وجود ندارد.
مسئله مهم مربوط به معرفی کردن و آموزش دادن است که توسط آزمون¬گیرنده صورت میگیرد. بعد از آن، افراد باید تمامی حرکات را خودشان انجام دهند.
حالتهای آزمون SOC
آزمون SOC دارای دو حالت میباشد:
• بالینی
• بالینی بدون پیروی
زمان اجرا
اجرای این آزمون در حدود ده دقیقه طول میکشد.
دستورالعمل اجرای SOC
برای حالت بالینی و بالینی بدون پیروی از روش یکسانی استفاده میشود. برای حالت بدون پیروی، مراحل کنترل حرکت حذف میشوند.
مسئله یک(معرفی کردن)
زمانی که صفحه شروع SOC نمایش داده شود، برای شروع آزمون K را فشار بدهید و بگویید:
به دو ترتیب موجود اشاره کنید و بگویید.
توپ آبی را لمس کنید.
توپ آبی را به موقعیت درست خودش حرکت دهید.
با یک اشاره، مقایسه را نشان دهید.
کامپیوتر پیام خاتمه یافته است را نشان خواهد داد و بلافاصله بعد از آن الگوی جدید را نشان میدهد.
برای نمایش داده شدن مسئله بعدی، K را فشار دهید.
مسئله دو (نشان دادن قواعد؛ فرد مسئله را حل میکند)
این را بگویید:
توپ سبز رنگ را لمس کنید و نشان دهید که چشمک نمی¬زند.
توپ قرمز رنگ را لمس کنید و نشان دهید که این توپ نمیتواند به یک جای خالی در بالا سر آن حرکت کند و آن را در حالت چشمک زدن باقی بگذارید.
بار دیگر توپ قرمز را لمس کنید تا چشمک زدن آن خاموش شود.
به سمت جعبه برجسته شده در پایین صفحه اشاره کنید.
در این لحظه فرد میتواند تلاش جدیدی برای این مسئله انجام دهد. راهنماهای زیر را به وی ارائه دهید:
به صورت اختیاری میتوانید این پیام را بدهید که:
در هر سطح از مسئله، تعداد حرکات مجاز تا یک عدد ثابتی محدود میباشد در صورتی که حرکات فرد از عدد مورد نظر تجاوز کند، کامپیوتر عبارت خیلی زیاد را نمایش خواهد داد و در صورتی که فرد در طول این حرکات با تعداد حرکات مجاز، آزمون را کامل کند، کامپیوتر عبارت تمام شده است را نمایش خواهد داد.
مسئله¬های سه و چهار (یک حرکتی)
در اینجا دو مسئله دیگر یک حرکتی وجود دارد.
زمانی که عبارت الگوی جدید نمایش داده شد، K را فشار دهید تا مسئله¬های سه و چهار شروع شود.
در صورت لزوم میتوان از پیام زیر استفاده کرد:
مسئله¬های پنج و شش (دو حرکت)
مرحله بعدی، دو مسئله دو حرکتی میباشد. تاکید کنید که فرد باید قبل از شروع، راه حل¬های مربوطه را در نظر بگیرد.
در زمانی که الگوی جدید نمایش داده میشود، قبل از شروع مسئله پنج، پیام زیر را به فرد دهید:
برای شروع هر مسئله¬ ، K را فشار دهید.
مسئله هفت تا دوازده (دو بار در هر دو ، سه و چهار حرکت)
زمانی که الگوی جدید نمایش داده میشود، قبل از هر مسئله¬ای، تعداد حرکات(N) مورد نیاز را به فرد بگویید:
برای شروع هر مسئله، K را فشار بدهید.
بعد از مسئله دوازده، کامپیوتر پیام لطفا صبر کنید را به جای الگوی جدید نمایش خواهد داد.
مرحله کنترل حرکت (نه در حالت بالینی بدون حالت پیروی)
این یک مرحله کنترل حرکتی میباشد، بنابراین زمانی که نمایشگر بالایی تغییر میکند، افراد باید توپهای موجود در نمایشگر پایینی را تغییر دهند.
از این رو، در صورتی که فرد حرکت کردن توپ در نمایشگر بالایی را فراموش کند، شما باید تغییرات را به آن¬ها نشان دهید و آن¬ها را ترغیب کنید تا توپ موجود در نمایشگر پایینی را حرکت دهد.
در زمانی که کامپیوتر عبارت لطفا صبر کنید را نمایش دهد، بگویید:
K را فشار دهید. مسئله نمایش داده خواهد شد و توپ به سرعت به موقعیت جدید حرکت خواهد کرد.از راهنماهای زیر استفاده کنید:
در صورتی که فرد اشتباه انجام دهد، باید قبل از صورت گرفتن حرکت جدید در نمایشگر بالایی، حرکت خودش را اصلاح کند. توجه داشته باشید که هدف موجود عبارت از پیروی کردن فرد از الگوی بالا میباشد. در صورت ضرورت، یکی از پیامهای پایین میتواند مورد استفاده قرار بگیرند:
در پایان هر یک از الگوهای کنترل حرکتی، کامپیوتر الگوی جدید را نمایش خواهد داد. در هر از پیامهای الگوی جدید، برای شروع الگوی کنترل حرکت بعدی ، K را فشار بدهید. در پایان الگوهای کنترل حرکتی، کامپیوتر عبارت لطفا صبر کنید را نمایش خواهد داد.
مسئله¬های سیزده تا بیست ( 2 مورد در هر دو و چهار حرکت، چهار از پنج حرکت)
در این لحظه بگویید:
برای شروع هر مسئله، K را فشار بدهید.
دو مسئله بعدی به دو حرکت نیاز دارند (این موارد مسئله¬های تمرینی میباشند که برای برگرداندن فرد به مجموعه حل مسئله استفاده میشوند).
بعد از این موارد، دو مسئله آزمون دارای چهار حرکت و چهار مسئله آزمون دارای پنج حرکت ارائه خواهند شد. در صورت ضرورت، از پیامهای بیان شده در بالا استفاده کنید، ولی قواعد را تکرار نکنید.
حالت بالینی بدون پیروی در پایان این بلوک خاتمه خواهد یافت.
مرحله کنترل حرکت (دوره دوم – نه در حالت بالینی – حالت غیر بالینی )
برای حالت بالینی،آزمون با یک بلوک دیگر از مسائل کنترل¬حرکتی ادامه مییابد. از دستورالعملها و پیامهای مشابهی که در بلوک کنترل حرکت قبلی وجود داشت، استفاده کنید.
با کامل شدن این بلوک، آزمون خاتمه خواهد یافت.
این مورد عنوان سوال خاص را به شما میدهد. هیچ نوع گزینهای بر روی این سنجش قابل اعمال نیست.
دانلود رایگان pdf کتاب مجموعه آزمونهای ارزیابی عصب روانشناختی کنتب + CANTAB
از طریق سایت همسرانه برای شما فراهم شده است.
منبع: دادخواه، یاسر و نگار احمدی (1388). مجموعه آزمونهای ارزیابی عصب روانشناختی CANTAB ، انتشارات نارون دانش.