مدیریت بحرانها در خانواده: هنگام بروز اختلافات چه کاری باید کرد؟/ چه کارهایی نباید کرد؟

زمانی که صحبت از مدیریت بحران می شود به این معنا می باشد که بدانید در موقعیت هایی که با مشکلی روبرو می شوید با در نظر گرفتن همه جوانب چه کارهایی را بهتر است انجام بدهید و چه کارهایی را نباید انجام بدهید و این یک مهارت می باشد که می توان با شناخت خود و موقعیت اطرافتان در آن به مهارتی نسبی برسید.

افرادی که در مواقع وجود بحران مهارت مدیریت بحران  دارند فشارهای کمتری را به خود و اطرافیان وارد می کنند این افراد به آینده امیدوارند و در مقابل مشکلات به راحتی کم نمی آورند این افراد با مواجهه با مشکلات خود را فردی قوی تر و مصمم تر می بینند واین کار به آن ها توانایی لازم برای غلبه بر بحران را می دهد.

داشتن مدیریت بحران در یکی از مسائل که اهمیت خود را نشان می دهد در خانواده می باشد در هرصورت خانواده در موقعیت های مختلفی چون شرایط اقتصادی، تولد فرزند، مشکلات شغلی، اختلافات خانوادگی و… با بحران جدیدی روبرو می شود که کم هم نیستند پس اینکه یک زوج به مدیریت بحران آگاه تر باشند کمک می کند تا از این مشکلات بهتر عبور کنند.

صحبت کردن

در اولین گام نیاز است که شماها به عنوان اعضای یک  خانواده بتوانید در مورد مشکل و یا مسئله جدیدی که با آن روبرو هستید باهم صحبت کنید چون صحبت کردن کمک می کند تا با دیدگاهای دیگر افراد خانواده نیز بهتر اشنا شوید و بتوانید از زوایای مختلف و تاثیری که این مسئله بر هر یک از انها دارد نگاه کنید.

گاهم هم گاهی تنش هایی که از محیط پیرامون شماها نزریق می شود و باعث پرخاشگری و بحران های عصبی می شود. در چنین موقعیت هایی حرف زدن های محبت آمیز و حس درک شدن از سمت هردو زوج و مخصوصا زوجی که مقابل فرد آسیب دیده و یا بحران زده قرار دارد، می تواند به بهبود شرایط روحی بسیار کمک کند. وقتی زن و شوهر در طول روز با همدیگر صحبت های سازنده داشته باشند؛ می توانند تمام دلزدگی ها و ناراحتی هایشان را مطرح کنند و با کمک همدیگر راه حل هایی برای یک یک آن ها بیابند. پس صحبت کردن های روزمره را جدی بگیرد و تحت هیچ شرایطی حریم دو نفره ی تان را فراموش نکنید تا جای ممکن مسائل را در حریم خانواده و بعد نهایتا با کمک متخصص پیش ببرید چون وارد شدن دیدگاهای دوستان و یا دیگر اعضای خانواده می تواند به دلیل دیدگاهای شخصی شما ها را با مشکلات بیشتری مواجهه کند.

دقت کنید که یک مسئله و یا مشکل چه خوشایند باشد چه ناخوشایند همه افراد خانواده را درگیر می کند پس بهتر است که به سهم همه در این مسیر توجه کنید و با گفتن اینکه این موضوع به تو ربطی ندارد مشارکت دیگر افراد خانواده را محدود نکنید و اجازه بدهید اگر واقعا مسئله مربوط به همه اعضای خانواده می شود نظرشان را بیان کنند در حداقل ترین حالت ممکن می تواند از اضطراب و فشارهای عصبی دیگر افراد خانواده بکاهد حتی اگر نتوانند در مورد این مسئله کاری انجام بدهند.

رعایت ادب و احترام

اینکه در زمان روبرو شدن با مشکل در خانواده همه اعضای خانواده حالا چه یک زوج باشند و چه این خانواده شامل فرزند و عروس و داماد هم باشد که مسئله ایجاد شده به آنها ارتباط داشته باشد اگر بدانند که رعایت ادب و احترام در مدیریت بحران از اهمیت زیادی برخودار می باشد کمک می کند تا در کنار حفظ حریم ها و رعایت ادب و احترام مشکلات بررسی و حل شود. به این نکته ی عمیق حتما فکر کنید که کسی که رو به روی شما قرار گرفته است، دوست یا همکار و یا فامیل دور شما نیست، که بتوانید به راحتی از دستش بدهید هرچند که اگر شما مدیریت بحران را بلد باشید و بتوانید رعایت ادب و احترام را داشته باشید حتی با دوستان و همکاران هم می توانی مسیر سازنده تری را طی کنید.

قرار نیست تمام احساسات بدی که در این رابطه به شما تحمیل شده است، طی یک اقدام آنی و با الفاظ زشت بیان شود پس اینکه بدانید هیجان و احساساتی که خودتان تجربه می کنید چیست و بتوانید در مورد احساسات و هیجانات دیگر اعضای خانواده نیز صحبت کنید کمک می کند تا این هیجانات و احساسات به کلمه تبدیل شوند و فرصت بیان کردن آنها در احترام بیشتری وجود داشته باشد. گاهی شدت دردی که کلمات به انسان وارد می کنند حتی از زخم های بدنی هم عمیق تراست پس بهتر است اگر عصبانی و ناراحت هستید به خودتان و دیگر اعضای خانواده فرصت بیشتری برای آرام شدن بدهید. کلمات حرمت دارند و رابطه ی زناشویی هم محترم ترین نوع رابطه است. پس نباید با از بین بردن حریم زناشویی، احساس ارزشمند بودن را در طرف مقابل خدشه دار کنید.

حفظ حریم خصوصی

دقت کنید که در زمان روبرو شدن با مشکلات هم اینکه بدانید خانواده حریم مشخصی دارد و قرار نیست این مشکلات در همه جا و با همه افراد در میان گذاشته شود از اهمیت زیادی برخودار می باشد چون در این حالت امکان دخالت ها و جبهه گیری های بی مرود کاهش می یابد در کنار اینکه فرصت تجربه کردن در کنار هم نیز بیشتر می شود . بهتر است در اینگونه مواقع چه مشکلات عاطفی باشد و چه اقتصادی و اجتماعی و حتی اگر بحران شرایط نوجوانتان باشد سعی کنید که از متخصص کمک بگیرید در هرصورت حفظ رازداری و بی طرفی از اصول مهم در راهنمایی و مشورت دادن می باشد که ممکن است از سمت خانواده ها به دلیل حساسیت هایی که به فرزندان خودشان دارند و یا دوستان به دلیل حساسیتی که به دوستشان دارند مورد توجه قرار نگیرد در صورتی که یک متخصص موظف است که با در نظر گرفتن همه جوانب و حفظ احترام و بی طرفی و با اصول رازداری در این مسیر به مشکلات شما کمک کند .

پس بهتر است اگر مشکلی هم وجود دارد در جمع در مورد آن صحبت نکنید و اجازه بدهید که این مشکلات در حریم خانوادگی خودتان مورد بررسی قرار گیرد.

تعرف مسئله

بهتر است که مسئله را به صورت دقیق تعریف کنید و سعی کنید که عوامل و مشکلات مربوط به گذشته را اگر واقعا به این مسئله ارتباطی ندارد و یا به رفع مشکل کمکی نمی کند وارد این موضوع نکنید و سعی کنید که تعریف مشخصی از مشکل بدهید مثلا اینکه “به دلیل اخراج نیروهای زیادی از کارهای دولتی مرد این خانواده فعلا تا پیدا کردن یک کار دیگر بیکار می باشد” در این حالت مسئله اصلی مشخص می باشد و می تواند مسائل دیگری را نیز در بر بگیرید که نیاز به مورد توجه قرار گرفتن دارد مثلا شرایط اقتصادی خانواده، میزان پس اندازی که وجود دارد و می توانید به از ان تا پیدا کردن یک کار استفاده کنی. گاهی تکلیف دو طرف مشخص نیست که قرار است راجع به چه موضوعی حرف بزنند. گاهی اختلافات مشمول گذر زمان شده اند؛ بدون اینکه تلاشی برای حل آن ها انجام بگیرد و همین امر مشکلات را چند برابر کرده است. پس زمانی که تصمیم می گیرید برای حل یک بحران یا حل یک اختلاف وارد صحبت دو جانبه شوید، حتما موضع مشخصی برای آن ترتیب دهید و بدون حاشیه رفتن ها درباره ی همان یک موضوع صحبت کنید.

در این حالت مشخص می شود که واقعا مشکل چیست و چه زیر مجموعه هایی دارد که نیاز به توجه دارند . دقت کنید که در این مسیر از بزرگنمایی و یا بی ارزش کردن و بی توجهی به مشکل ایجاد شده خوداری کنید چون هیچ یک از این دو رفتار نه اغراق و نه انکار کمکی به شماها نمی کند.

تمرکز بر مهارت های خانواده

،مهارت هایی که هریک از اعضای خانواده برای رفع مشکل از اهمیت برخودار می باشد مثلا در مشکا اقتصادی و یا اخراج شدن پدر خانواده  هزینه هایی که وجود دارد در زمان فعلی می تواند تقسیم شود و وقت آن شده است که در کنار حفظ احترام و ارزش های خانوادگی مقداری اصلاح در مسیر خرج و کسب درامد ایجاد شود. .نقشهای انعطاف پذیر خانوادگی ـ هر یک از اعضای خانواده، در درون خانواده نقشهای زیاد و متنوعی را ایفا می کند. مانند کمک در کارهای خانه، کسب درآمد و مصرف آن، ارتباط با فامیل و دوستان و فعالیتهای دیگر به نفع خانواده. در خانواده های کارآمد این نقشها را اغلب بیش از یک نفر ایفا می کند؛ بخصوص هنگام بحران که گاه فرد یا افرادی از اعضاء خانواده قادر به کارکرد مؤثر نیست.

در را به روی راه چارهای خاص نبندید یا حتی از ابزارهایی که می توانند از میزان فشار بکاهند ، پیش از آنکه آنها را کاملا کشف کنید ، رو برنگردانید
استفاده از منابع کارآمد ـ خانواده های کارآمد قادرند از منابع درون خانوادگی (مانند منابع مادی و ارتباطی) و هم چنین منابع خارجی و از شرایط (تخصصی یا غیرتخصصی) بدون کمترین مشکل و یا دستپاچگی استفاده کنند. در حقیقت آنها قادر هستند که تحت شرایط معینی بر روی منابع خارج از خانه و درون خانه تکیه کنند و دقت داشته باشید که یان از ارزشمندی هیچ یک از اعضای خانواده کم نمی کند بلکه نشان میدهد که این خانواده در معنای واقعی خانواده بودن می توانند در منار هم گام بردارند و در صورت نیاز از هم حمایت کنند.

این مسائل حتی در اتفاقات خوب هم وجود دارد مثلا تولد یک فرزند اگر با صحبت و تعامل و بعد مشخص کردن مسئله و وظایف و تقسیم کارها و بررسی مسیر پیش رو بین دو زوج باشد کمک می کند که تجربه این مسیر هم لذت بخش تر باشد و هم با فشار روحی کمتری به هریک از زوجین طی شود.

نتیجه گیری

اجازه بدهید خانواده نقطه امنی باشد که همه اعضای خانواده در آن در صورت روبرو شدن با مشکل به خودشان اجازه بدهند در مورد آن صحبت کنند گاهی این مشکلات از اتفاقات کوچک مثل شکستن یک شی خاص تا ورشکستی و تجاوز و یا بیکاری و تولد فرزند می تواند متفاوت باشد اما همین که خانواده نقطه امن باشد کمک می کند تا بتوان این بحران ها را به هر شکلی با تمامی سختی که دارد با ان روبرو شد و برای رفع آن و یا بهبود آن گام برداشت بدون ترس از قضاوت و یا مورد سرزنش واقع شدن. برای مدیریت بحران در خانواده، از دیگران کمک بگیرید اجازه بدهید احساس ارزشمندی در خانواده شما نقش مهمی را ایفا کند. بسیاری از مشکلات به تنهایی قابل حل می باشند اما بعضی مشکلات بزرگ تر نیاز به کمک دیگران دارد با این کار هم از تجربه و هم از حمایت ها عاطفی آنان استفاده خواهید کرد.

وقتی بحرانی به وجود می آید افراد خانواده میل دارند تقصیر را به گردن یکدیگر بیندازند ، با حملات شخصی کسی را سرزنش و با او برخورد کنند . وقتی این روحیه حاکم شود ،پیوند میان افراد تمام و خراب شدن روابط خانوادگی آغاز می شود پس به این نکته توجه کنید که هریک از اعضای خانواده در این بحران سهم خودش را دارد و فشار روحی خودش را تجربه می کند به همین دلیل اهمیت دارد که به همه اعضای خانواده فرصت صحبت کردن داده شود . میان افرادی که لازم است خودشان و دیگران را باور داشته باشند ، همزیستی مسالمت آمیز و دلگرم کننده اندکی وجود دارد . هیچ وقت و هرگز یکدیگر را مقصر قلمداد نکنید ، روابط خانوادگی را هنگام گرفتاری دچار مشکل نسازید ، در عوض به هم نزدیک تر شوید و از یکدیگر حمایت کنید و سعی کنید مهارت های یکدیگر را محترم بشمارید در این حالت می توان امیدوار بود که از بحران های سخت خانوادگی هم به بهترین حالت ممکن عبور کنید .  زمانی که از شما به عنوان خانواده یاد می شودبایستی بدانید که روابط شما بالاتر از سرزنش و حملات شخصی وجود خواهد داشت  . اگر افراد خانواده نمی توانند یکدیگر را مقصر ندانند ، یک بحران ، یگانگی را از هم می پاشد و به ویژه حل مشکل را با کمک یکدیگر ناممکن می سازد پس بهتر است به معنای واقعی کلمه خانواده در زمان بحران در کنار هم حضور داشته باشد.