روش بیزاری درمانی، یک روش درمانی است که فرد در شرایطی قرار می گیرد تا نسبت به یک سری از محرک ها ، به دلیل مقارن و جفت شدن با برخی از محرک های ناخوشایند دیگر، بیزار و متنفر شود.

برای مثال، فردی که سعی می کند سیگار را ترک کند، در مواقعی که دلش می خواهد سیگار بکشد، پوست خود را نیشگون می گیرد. این روش درمانی به شدت بحث بر انیگز است.

• تاریخچه مربوط به بیزاری درمانی

• کاربرد آن در درمان

• بحث های مجادله ای در زمینه بیزاری درمانی

تاریخچه بیزاری درمانی

تاریخچه مربوط به روش درمان بیزاری درمانی، مقارن با تحقیقیات رفتارگرا می باشد.

تحقیقات رفتار گرا بیان کننده موثر بودن شرطی سازی نسبت به یادگیری است.

این امر حتی در مورد افرادی که طول درمان مشارکت نمی کنند هم می تواند موثر و کارا باشد.

بیزاری شیمیایی و برقی مرسوم ترین روش هایی بودند که در سال های اولیه مورد استفاده قرار گرفته اند، هر چند که در سالهای اخیر، از این روش ها کمتر استفاده می شود.

تصویر تجسمی، روشی است که بیشتر مورد پذیرش قرار گرفته است و در برخی موارد کارایی آن بیشتر از روش بیزاری درمانی می باشد.

در این روش، فرد بر روی رفتار مورد نظر متمرکز می شود و همزمان با آن یک پیامد نامطلوب را تجسم می کند.

استفاده در درمان

تکنیک های بیزاری متنوعی در مجموعه های درمانی مورد استفاده قرار می گیرد.

درمانگر تلاش دارد تا به فرد کمک کند که رفتار مشکل زای خود را از بین ببرد.

ممکن است که به وی تصاویری نشان دهد که مرتبط با رفتار مشکل زا می باشد – همانند سیگار ها، داروها و … – و بعد از آن یک شوک به وی وارد کند یا نیشگون گرفته شود.

در سایر موراد، ممکن است یک درمانگر پیشنهاد دهد که از تکنیک های بیزاری استفاده شود که توسط خود فرد اجرا می شود.

این تکنیک ها می تواند شامل تجسم یک چیز ناخوشایند، زدن یک جسم به کمر فرد و ایجاد شوک لحظه ای در وی، و یا کمک به وی برای داشتن یک آرزوی ترسناک، پرت کردن حواس یا فرآیند تفکر اجباری می باشد.

برنامه های درمان با استفاده از دارو و الکل، همانند شوک برقی و یا داروهای تهوع آور، برنامه هایی هستند که جزو تکنیک های مرسوم در بیزاری درمانی می باشند و به فرد کمک می کنند تا تمایل آن به یک چیز، به شدت کاهش یابد و یا از بین برود.

برای مثال، برخی از دارو ها می تواند باعث شود که فرد دچار مشکل در اعتیاد شود، و در هنگام مصرف دارو ها یا الکل احساس بیماری کند.

هر چند که این روش ها، جزو روش های مورد علاقه انجمن سلامت ذهن نمی باشد، و درصد موفقیت در آنها، نسبت به سایر روش ها پایین است، ولی همچنان موسسات درمانی زیادی از این روش درمانی، در کنار و همزمان با دیگر اقدامات درمانی، استفاده می کنند.

مجادلات مهمی در رابطه با رعایت اخلاق در روش بیزاری درمانی وجود دارد، به خصوص در زمانی که پزشک ها، از محرک های دردآور برای درمان استفاده می کنند.

بیشتر متخصصان سلامت روان ، با تکنیک های مورد استفاده در بیزاری درمانی مخالفند، به غیر از مواردی که خود فرد محرک های تنفرزا را اجرا می کند.

برخی از پزشکان مشاهده کردند که این روش درمان، یک استراتژی بلند مدت بی نتیجه می باشد، چرا که فرد به راحتی می تواند به سمت رفتارهای نامطلوب کشیده شود و در نبود محرک های ناخوشایند زندگی کند.

همچنین، بیزاری درمانی، همانند سایر تکنیک های رفتاری نمی تواند جزو نیازهای عاطفی عمیق به حساب بیاید که فرد را به سمت رفتار نامطلوب می کشد.