تشریح OTS
OTS آزمونی برای برنامه¬ریزی فضایی می‌باشد که بر مبنای آزمون مقدار انباشت¬های کمبریج CANTAB ، تغییر می‌کند.
این آزمون عملکرد ناحیه پیشانی مغز را اندازه‌گیری می‌کند.
نمایش دادن
شکل 25. صفحه آموزش OTS که نشان دهنده مسئله یک حرکتی است (متن انگلیسی: COPY THIS)
دو نمایشگر که دارای سه توپ رنگی هستند، برای فرد نمایش داده می‌شوند. این نمایشگر¬ها به نحوی نمایش داده می‌شوند که فرد به راحتی بتواند تعداد توپ¬های رنگی انباشت شده در انباره¬ها (محل انباشت) یا تعداد توپ¬های انباشت شده¬ای که از یک ستون آویزان هستند را مشاهده کند.
این آرایش یک مفهوم سه بعدی را ارائه می‌دهد که برای فرد قابل مشاهده و مشخص می‌باشد و با راهنمای شفاهی مطابقت دارد. یک سطر از جعبه‌های دارای اعداد مختلف در پایین صفحه قرار دارد که به سمت بالا می‌باشند.
مأموریت
اجرا کننده آزمون در مرحله اول نحوه استفاده از توپ¬ها را در پایین صفحه نمایشگر به فرد نشان می‌دهد تا الگوی نشان داده شده در بالای صفحه را کپی کند. بعد از آن، افراد توپی که باید حرکت کند را لمس می‌کنند و بعد از آن موقعیتی را که این توپ باید به آنجا حرکت کند، لمس می‌شود.
یک مسئله به فرد نشان داده می‌شود، بعد از آن فرد باید سه مسئله بعدی را حل کند. پیچیدگی مربوط به این مسائل، از یک حرکت تا چهار حرکت افزایش می‌یابد. در صورتی که فرد برای حل مسائل ، بیش از حد حرکت انجام بدهد، کامپیوتر راه حل بهینه را به فرد نشان خواهد داد.
شکل 26. مرحله آموزش OTS بعد از حل اولین مسئله مثال (متن انگیسی به ترتیب از بالا به پایین:COPY THIS, FINISHED, Minimum moves: 1, Yoy took: 1, Well done !)
بعد از آن مسائل بیشتری به فرد نشان داده می‌شود، و وی باید برای راه ¬حل¬های مورد نیازی که در ذهنش دارد، حرکات بیشتری انجام بدهد و بعد از آن جعبه مناسب در زیر صفحه را لمس کند تا تعداد حرکات مورد نیازش را نشان بدهد.
شکل 27. مرحله ارزیابی شده OTS که نشان دهنده مسئله 5 حرکتی است.
حالت‌های آزمون OTS
آزمون OTS دارای 5 حالت می‌باشد:
• 5 – گزینه – بعد از آن – 20
• 6 – گزینه – 20
• 6 – گزینه – بعد از آن – 24
• 7- گزینه – 15
• 7 – گزینه – 24
برای هر یک از حالت‌ها، اعداد اول (5، 6 یا 7) نشان دهنده تعداد جعبه‌هایی هستند که در لبه پایین صفحه قرار دارند، و عدد دوم (15، 20 یا 24) اشاره به تعداد مسئله¬های ارزیابی شده دارند که فرد باید حل کند.
برای حالت 6 – گزینه-20، 7 – گزینه – 15 و حالت 7 –گزینه – 24، حداکثر تعداد حرکات مورد نیاز برای حل سخت¬ترین مسائل در این حالت‌ها، یک مورد کمتر از تعداد جعبه‌هایی است که در لبه پایین صفحه قرار دارد.
این حالت‌ها برای اجتناب فرد از اینکه به صورتی اتوماتیک¬وار فرض کند که در صورتی که یک مسئله مشکل به نظر برسد، لزوما حرکات بیشتری برای حل کردن آن مورد نیاز خواهد بود، طراحی شده است. حالت‌های 7 – گزینه – 24 و 7 – گزینه 15 برای به چالش کشیدن افراد دارای توانایی زیاد طراحی شده¬اند.
حالت 5 – گزینه – بعد از آن – 20 و 6 – گزینه – بعد از آن – 24 برای استدلال¬های نقل قولی طراحی شده¬اند. در این حالت‌ها، حداکثر تعداد حرکات مورد نیاز برای حل سخت¬ترین مسئله، برابر با تعداد جعبه‌هایی می‌باشد که در پایین صفحه نشان داده شده است.
در صورتی که در مراحل قبلی، در این حالت‌ها مورد آزمون قرار نگرفته باشید، ما توصیه می¬کنیم که شما فقط از حالت‌های 6 – گزینه – 20، 7 – گزینه – 24 و 7 – گزینه – 15 استفاده کنید. (بستگی به تعداد افراد تحت مطالعه دارد.)
زمان اجرا
اجرای این آزمون در حدود هشت تا دوازده دقیقه طول می‌کشد. حالت 6 – گزینه – 20 کوتاه-ترین حالت موجود است ؛ بقیه موارد 10 – 12 دقیقه طول می¬کشند.
دستورالعمل اجرایی OTS
زمانی که صفحه شروع OTS نمایش داده شود، K را بروی شروع آزمون فشار بدهید و بگویید:
به این دو آرایش موجود اشاره کنید و بگویید:
توپ آبی رنگ را لمس کنید.توپ آبی را به موقعیت صحیحش حرکت دهید.
مقایسه را با یک ژست نشان دهید.
برای نشان دادن شدن فیدبک آبی، K را فشار بدهید.
برای نمایش داده شدن مسئله بعدی، K را فشار بدهید.
مسئله دو (نشان دادن قواعد؛ فرد مسئله را حل می‌کند)
این را بگویید:
توپ سبز رنگ را لمس کند تا نشان بدهید که چشمک نمی¬زند.
توپ قرمز رنگ را لمس کنید و نشان دهید دهید که این توپ نمی‌تواند به یک جای خالی در بالا سر آن حرکت کند و آن را در حالت چشمک زدن باقی بگذارید.
بار دیگر توپ قرمز را لمس کنید تا چشمک زدن آن خاموش شود.
به سمت جعبه برجسته شده در پایین صفحه اشاره کنید.
در این لحظه فرد می‌تواند یک تلاش جدیدی برای این مسئله انجام دهد. راهنماهای زیر را به وی ارائه دهید:
به صورت اختیاری می‌توانید این پیام را بدهید که:
زمانی که مسئله کامل شد، K را فشار بدهید. کامپیوتر یک جعبه آبی رنگ را به شما نشان خواهد داد. متن موجود در جعبه آبی را بخوانید:
مسئله¬های 3 و 4 (تمرین فرد)
برای شروع هر مسئله تمرینی ، K را فشار بدهید. به صورت اختیاری می‌توانید این پیام را بدهید که:
زمانی که مسئله کامل شد، K را فشار بدهید.کامپیوتر یک جعبه آبی رنگ را به شما نشان خواهد داد. متن موجود در جعبه آبی را بخوانید:
بعد از پایان یافتن مسئله 4، شما پیام لطفا صبر کنید را مشاهده خواهید کرد که در صفحه نشان داده می‌شود. به مرحله ارزیابی شده راهنما بروید.
تا زمانی که آمادگی لازم برای راهنمایی کردن فرد را نداشته باشید، K را فشار ندهید.
مسائل ارزیابی شده دارای زمان¬بندی می‌باشند و زمانی که شما K را فشار می¬دهید باید شروع شوند. در صورتی که فرد حرکات بسیار زیادی در طول تمرین انجام دهد،کامپیوتر پیام خیلی زیاد را نمایش خواهد داد. در صورتی که یک مسئله خاتمه یابد و عبارت خیلی زیاد بیان شود، برای نشان دادن پیام بعدی، فاصله را فشار دهید و بگویید:
برای نمایش داده شدن راه حل کامل، K را فشار بدهید.
در صورتی که فرد در مسئله¬های تمرینی حرکات زیادی انجام بدهد، آزمون خاتمه می‌یابد.
مرحله ارزیابی شده
در زمانی که پیام لطفا صبر کنید نمایش داده می‌شود، قبل از شروع مرحله ارزیابی، فرد را با این پیام راهنمایی کنید.
برای شروع هر مسئله¬ای، K را فشار بدهید. کامپیوتر صدا خواهد داد و بعد از آن توپ¬ها در صفحه نشان داده خواهند شد.
در صورتی که فرد گزینه درستی را در پایین صفحه لمس کند(علامت چک¬کردن) در جعبه لمس شده، نمایش داده خواهد شد. در صورتی که فرد جعبه اشتباهی را لمس کند، یک علامت ضربدر قرمز، نشان داده خواهد شد. در صورتی که فرد پاسخ اشتباه بدهد، به او بگویید(در صورتی که بیش از یک بار اشتباه انجام بدهد، هر تعداد که لازم باشد به وی بگویید):
بعد از آن¬که فرد گزینه درستی را لمس کند، قبل از نمایش داده شدن پیام لطفا صبر کنید در وسط صفحه، علامت تیک سبز رنگ (علامت چک¬کردن) به مدت 2 ثانیه نمایش داده خواهد شد.
در صورتی که به نظر برسد که فرد در حال حدس زدن است، به وی بگویید که :
تعداد این مسئله¬ها برای حل¬کردن، بستگی به حالت آزمون دارد.
دانلود رایگان pdf کتاب مجموعه آزمون‌های ارزیابی عصب روانشناختی کنتب + CANTAB
از طریق سایت همسرانه برای شما فراهم شده است.
منبع: دادخواه، یاسر و نگار احمدی (1388). مجموعه آزمون‌های ارزیابی عصب روانشناختی CANTAB ، انتشارات نارون دانش.