خانواده درمانی چیست، اهداف و مزایای آن چیست؟

همه ما زندگی را از درون یک خانواده شروع می کنیم چه این خانواده از اعضای خانواده با پیوند خونی باشد یا نه پدر و مادر ناتنی باشد و یا نه پدر و مادری کودکی را به فرزندی پذیرفته باشند.

زمانی که ما متولد میشویم خانواده بدست می آوریم و این خانواده ای که در آن متولد شده ایم هر جنبه از زندگی ما را از لحظات آغازین تا پایان زندگی، تحت تاثیر قرار می دهد.

خانواده آنچه که هستیم و آنچه که خواهیم بود را هم در جهت خوب و هم در جهت بد تحت تاثیر قرار می دهد. ما لغات خود، عاداتمان، خروجی هایمان و آیین مذهبی و اینکه چگونه دنیا را ببینیم و بینش خود نسبت به جهان را از خانواده می آموزیم.

ما همچنین یاد می گیریم چگونه عشق بورزیم و چگونه با دیگران ارتباط برقرار کنیم و اینها را از روابط اولیه در خانواده کسب می کنیم. اگر در خانواده ای سالم با ارتباطات سالم به دنیا آمده باشیم، احتمالا یاد خواهیم گرفت که چگونه ارتباطات سالم را حفظ کنیم.

اگر در خانواده ای با مشکلات خانوادگی که در برقراری ارتباط مشکلاتی دارند، متولد شده باشیم همچنین ممکن است ما هم در برقراری ارتباط با دیگران به مشکل بربخوریم. هرچند متولد شدن در یک چنین خانواده ای بد شانسی بوده باشد، اما وضعیتی نیست که نتواند تغییرش داد.

تقریبا تمام خانواده ها با چالش هایی درگیر هستند و مشکلاتی را تجربه می کنند، با این حال اغلب خانواده ها حس یکپارچگی خانواده و یا شادی را حفظ و یا بازیابی می کنند.

خانواده درمانی / مشاوره خانواده چیست؟

خانواده درمانی یا مشاوره خانواده نوعی از درمان است که برای بکارگیری برای مسائل خاصی طراحی شده که سلامت و عملکرد خانواده را تحت تاثیر قرار می دهد. می تواند برای کمک به خانواده در طی یک دوره ی سخت، یک گذار حاد، یا مشکلاتی در سلامتی رفتاری یا مغزی در اعضای خانواده، بکار برده شود. خانواده درمانی، مشکلات افراد را در زمینه واحد بزرگتر خانواده می بیند.

فرض چنین درمانی، این است که مشکلات بدون درک روندهای گروه، نمی توانند به طور موفق آمیزی شناخته و حل شوند. روشی که خانواده عمل می کند، چگونگی شکل گیری مشکلاتی که مراجعان با آن روبرو می شوند را تحت تاثیر قرار می دهد و این که فرد چگونه توسط اعضای خانواده مورد تشویق قرار می گیرد یا قدرت عمل از او صلب می شود همگی متاثر از خانواده است.

خانواده درمانی می تواند تمارین و تکنیک هایی از شناخت درمانی، رفتار درمانی، فرد درمانی، یا دیگر گونه های درمان فردی را بکار گیرد. بمانند دیگر گونه های درمان، تکنیک های بکار گرفته شده کاملا مبتنی بر مسائل و مشکلاتی است که مراجع یا مراجعان با آن مواجه هستند.

مشکلات رفتاری یا احساسی در کودکان دلایل مشترکی برای مراجعه به درمانگرهای خانواده هستند. مشکلات یک کودک درخلا نیست، این مشکلات در بستر خانواده وجود دارند و احتمالا نیاز است تا در درون خانواده دیده شوند.

باید توجه شود که در خانواده درمانی، واژه خانواده الزاما به پیوندهای خونی اشاره ندارد. در این مفهوم، خانواده هر آن کسی را که یک نقش بلند مدت حمایتی در زندگی یک نفر بازی می کند را شامل می شود که ممکن است به معنی نسبت های خونی در همان خانواده نباشد.

متداولترین نوع های خانواده درمانی به شرح زیر هستند:
باونین:

این نوع از خانواده درمانی برای شرایطی که در آن افراد نمی خواهند و یا نمی توانند دیگر اعضای خانواده را در درمان درگیر کنند، مناسب است. درمان باونین، بر اساس دو مفهوم عمده است، مثلث بندی (تمایل طبیعی افراد برای برون ریزی و تخلیه احساسات و هیجانات با صحبت با فرد ثالث) و تمایز (یادگیری برای عکس العمل کمتر احساساتی در روابط خانوادگی).
ساختاری:

درمان ساختاری بر تعدیل و تقویت سیستم خانواده برای تضمین این که والدین در کنترل هستند و اینکه هر دوی والدین و فرزندان مرزهای مناسبی دارند، متمرکز است.

در این نوع از درمان، درمانگر به منظور مشاهده، یادگیری و ارتقای توانایی آنها برای کمک به تقویت ارتباط خانواده، به آنها ملحق می شود.

سیستمی:

مدل سیستمی به گونه ای اشاره دارد که در آن درمان بر ارتباطات ناهشیار و معانی ماورای رفتارهای اعضای خانواده تمرکز دارد. درمانگر در این نوع از درمانها، نقش خنثی دارد و دور استف به اعضای خانواده اجازه می دهد تا در مسائل خود به شیوه ی عمیق تر با مسائل و مشکلات به عنوان یک خانواده درگیر شوند.

استراتژیک:

این نوع از درمان خلاصه تر و مستقیم تر از دیگر انواع درمان است، که در آن درمانگر تکالیفی برای خانواده در نظر می گیرد. این تکلیف به منظور تغییر روشی است که اعضای خانواده تعامل داشته، ارزیابی کرده و ارتباط برقرار کرده و تصمیم می گیرند.

درمانگر در این نوع درمان در مقام قدرت مینشیند که به دیگر اعضای خانواده که ممکن است چنین قدرتی برای ارتباط موثر ندارند، اجازه می دهد تا به طور موثر و کارآمدی ارتباط برقرار کنند.

مشاور خانواده برای چه کاری آموزش دیده است؟

همانگونه که انواع مختلف درمان که در بالا اشاره شد، نشان می دهند، یک خانواده درمانگر ممکن است نقش های مختلفی داشته باشد. این نقش های بسیار مستلزم این است که درمانگر میزان زیادی از آموزش، تحصیلات دانشگاهی دیده باشد و آزمون شده باشد تا اطمینان حاصل گردد که این همان درمانگری است که می تواند از عهده کار به خوبی بر بیاید.

در حالی که درمانگر ها ممکن است روش های مختلف و مورد ترجیحی از تکنیک های درمانی ارائه دهند، تمام آنها حداقل سطح تجربه درمان از موارد زیر را دارا می باشند:

مشکلات رفتاری کودکان و بزرگسالان
غم و اندوه
مشکلات LGBTQ
خشونت خانگی
ناباروری
مشاجرات خانوادگی
سوء مصرف مواد مخدر

به منظور درمان این موارد و دیگر مسائل و مشکلات خانوادگی، درمانگر باید:

مشاهده کند که افراد در درون واحدها چگونه تعامل دارند
مشکلات ارتباط را بررسی و حل کند
اختلالات روانی درون بستر یک خانواده تشخیص داده و درمان کند
مراجعان را طی دوره های بحران مانند طلاق یا مرگ راهنمایی کند
الگوهای رفتاری یا ارتباطی مشکل دار را شناسایی کند
کمک کند تا مراجعان رفتارهای مساله دار را با گزینه های سالم جایگزین کنند
رویکردی جامع نگر (ذهنی-جسمی) برای رفاه افراد بکار گیرد

به منظور کسب مهارت های ضروری برای اجرای این عملکردها، یک درمانگر خانواده معمولا مدرک کارشناسی در مشاوره، روانشناسی، یا مددکاری اجتماعی و مدرک کارشناسی ارشد در مشاوره یا ازدواج و خانواده درمانی کسب می کند.

خانواده درمانی چیست، اهداف و مزایای آن چیست؟

خانواده درمانی چیست، اهداف و مزایای آن چیست؟

موضوعات خانواده درمانی

این تحصیلات و آموزش ها به درمانگر اجازه می دهد به مراجعانی که برای راهنمایی گرفتن به او مراجعه کرده اند را در گستره ای از موضوعات مختلف شامل موارد زیر کمک کند:

تعارضات شخصی درون زوجین و یا خانواده ها
بیماری ها، مرگ و یا بیکاری دور از انتظار
ایجاد و یا پیش بردن یک ارتباط سالم عاطفی در هر مرحله
مشکلات رفتاری در کودکان
طلاق یا جدایی
سوء مصرف مواد مخدر یا اعتیاد
مشکلات سلامت ذهنی مانند افسردگی یا اضطراب

هدف خانواده درمانی چیست؟

به منظور کمک به خانواده که بتواند با همدیگر مشارکت کنند تا زندگی خانوادگی سالم داشته باشند، درمانرگ خانواده به اعضای خانواده کمک می کند تا ارتباطات خود را بهبود دهند، مشکلات خانوادگی را حل کنند، تا شرایط خاص خانوادگی را ادراک کرده و مدیریت کنند، و بتوانند یک محیط خانگی با عملکرد بهتری را ایجاد کنند. به طور گسترده تر، اهداف خانواده درمانی به مشکلات ارائه شده توسط مراجعان وابسته است. به عنوان مثال اهداف بر اساس سناریوهای زیر متفاوت خواهند بود:

یکی از اعضای خانواده از شیزوفرنی یا بیماری های روانی دیگر رنج می برد: هدف کمک به دیگر اعضای خانواده برای درک اختلال و تغییرات روانی است که بیمار ممکن است متحمل باشد.
مسائل ناشی از شکاف نسلی ایجاد می شوند، مانند زمانی که والدین خانه را با پدربزرگ و مادربزرگ به اشتراک می گذارند، یا کودکان با پدر و مادر خود بزرگ می شوند: در این مورد، هدف بهبود ارتباطات و کمک به اعضای خانواده است تا حد و رزهای سالم بین روابط مختلف قائل شوند.
مسائل و مشکلات بیما به نظر می رسد با مسائل دیگر اعضای خانواده بهم پیوند خورده: در مواردی مسائل و مشکلات عمیقا ریشه در مشکلاتی با دیگر اعضای خانواده دارد، هدف بررسی هر کدام از مسائل دخیل و حل آن و یا کاهش اثرات این الگو از مشکلات است.
خانواده ترکیبی ( به عنوان مثال ناپدری ): خانواده های مرکب می توانند از مشکلات خاصی بنا به وضعیتشان رنج ببرند. در خانواده مرکب، هدف خانواده درمانی ارتقای درک بوده و ارتباطات سالم بین اعضای خانواده را تسهیل می کند.

روان درمانی خانواده: گامی فراتر

نیاز است دقت شود که درمان و روان درمانی دو نوع متمایز از بهبود بخشی هستند اما در حقیقت یک چیز هستند. این ابهام زمانی بیشتر می شود که ما واژه مشاوره را هم اضافه کنیم. درمان یا تراپی فرم کوتاه از روان درمانی است.

با این حال، مشاوره تحت عنوان گفتار درمانی نیز شناخته می شود که این پیچیدگی را زیادتر می کند. به طور کلی، مشاوره زمانی بکار برده می شود که فرد (یا در مورادی که مشاوره خانواده، یک خانواده را مشاوره می دهد) با خدمات یک مشاور یا دیگر متخصصان سلامت ذهنی درگیر می شود تا برای مشکل خاص یا مجموعه ای از مشکلات کمک بگیرد.

و تراپی یا راون درمانی، نوع بلند مدت تر و عمیق تری از درمان است که در آن مراجعطیف گسترده ای از مسائل و الگوهی مزمن از احساسات، افکار و رفتارهای مساله دار را مطرح می کند.

خانواده ای که با وضعیتی دست و پنجه نرم می کند که باعث استرس مازاد می شود مانند مرگ یکی از اعضای خانواده، اعتیاد و دوره های فشار، ممکن است اط مشاوره کمک بخواهند تا به آنها کمک کند تا این درگیری ها روشن شده و بتوانند یک واحد منسجم تر و قوی تر از خانواده داشته باشند.

اگر یک خانواده با مشکلات رفتاری یا ذهنی مزمن تری مانند پدری که از شیزوفرنی رنج می برد یا مادری که با افسردگی دست و پنجه نرم می کند یا کودکی که مورد سوء ازار جنسی قرار گرفته است، روان درمانی گزینه بهتری برای مراجعه خواهد بود.

این نوع از درمان برای خانواده هایی که در بالا گفته شد مناسب است چرا که یک خانواده درمانگر، افق دید مختلفی بر درمان نسبت به یک درمانگر تک بعدی دارد. در حالی که درمانگر تک بعدی مانند مشاور، با یک مراجع برای حل یا مداوای یک مشکل کار می کند، یک درمانگر خانواده مشکلات را در بستر سیستم خانواده می بیند. برای حل یک مشکل در سیستم، شما نیاز دارید تا تمامی بخش های سیستم را در نظر بگیرید.

خانواده درمانی چه مزایایی دارد؟

این رویکرد جامع تر به درمان مشکلات درون یک خانواده در موارد بسیاری موفقیت آمیز بوده است.

در خانواده درمانی، خانواده ها می توانند روی مشکلاتشان با راهنمایی متخصص سلامت ذهنی در یک محیط ایمن و کنترل شده کار کنند. مزایای خانواده درمانی عبارتند از :

درک بهتر از مرزهای سالم و الگوها و روندهای خانوادگی
ارتباطات بهبود یافته
حل مساله بهبود یافته
همدلی عمیق تر
مشاجرات کاسته شده و توانایی مدیریت خشم بهتر

به طور خاص تر، خانواده درمانی می تواند ارتباطات خانواده را از طرق زیر بهبود بخشد:

بعد از یک بحران اعضای خانواده را گرد هم می آورد
بین اعضای خانواده صداقت ایجاد می کند
اعتماد را بین افراد خانواده افزایش می دهد
یک محیط خانوادگی حمایتی ایجاد می کند
منابع تنش و استرس درون خانواده را کاهش می دهد
به اعضای خانواده کمک می کند تا همدیگر را ببخشند
هر یک از اعضای خانواده را با تمرکز بر او، به محیط خانواده بر می گرداند

علاوه بر این، خانواده درمانی می تواند مهارت های لازم برای عملکرد سالم خانوادگی را مشتمل بر ارتباطات، حل و فصل مشاجراتو برخوردها، و حل مساله را بهبود بخشد.

با بهبود این مهارت ها برای هر یک از اعضای خانواده، پتانسیل موفقیت در غلبه و یا شناسایی مشکلات خانوادگی افزایش می یابد. در خانواده درمانی، تمرکز بر فراهم آوردن ابزاری برای هر فرد، جهت تسهیل درمان و بهبود بخشی است.

منبع :خانواده درمانی چیست، اهداف و مزایای آن چیست؟- مرکز مشاوره روانشناسی مشاورانه

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به بحث ملحق شوید؟
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *